Με αφορμή έναν εφιό πατημένο από αυτοκίνητο ρωτήσαμε το Γιο του Θόλου(Γιώργος Βενιός)αν μπορεί και θέλει να μας πει η να γράψει δύο λόγια για τα φίδια της Σίφνου.
Το Γιο δέχθηκε και έγραψε ένα ωραίο κείμενο και μάλιστα στην Σιφνέικη διάλεκτο με τον δικό του μοναδικό τρόπο,το οποίο θα παρουσιάσουμε παρακάτω.Όλοι ξέρουμε ότι η οχιά που υπάρχει στο νησί είναι προστατευόμενο είδος μιας και υπάρχει μόνο στην Σίφνο,την Μήλο,την Κίμωλο και την Πολύαιγο.Η οχιά αυτή θέλει προσοχή γιατί έχει δηλητήριο και κάθε χρόνο υπάρχουν κρούσματα σε ανθρώπους (φέτος είχαμε ήδη ένα κρούσμα σε 20χρονο) αλλά και σε ζώα.Στο νησί όμως υπάρχουν αλλά δύο είδη φιδιών που είναι εντελώς ακίνδυνα και μάλιστα όπου υπάρχει εφιός(λεφιάτη τον λένε στην Σίφνο)δεν υπάρχει οχιά.Δεν είναι τυχαίο που οι παλιοί Σιφνιοι φρόντιζαν να έχουν έναν στην θεμωνιά η την αποθήκη τους για να μην έχουν ποντίκια και οχιές.όπως στο παρακάτω βίντεο που εφιός τρώει οχιά:
Προσοχή λοιπόν να μην σκοτώνουμε τα φίδια αυτά.
Ακολουθεί το κείμενο από το Γιο του Θόλου το οποίο και ευχαριστούμε αλλά και κάποιες φωτογραφίες και βίντεο μας από τα φίδια της Σίφνου:
“Ήτυχε σήμερα να δω ένα βιντεάκι μ ένα “λαφιάτη” που ηπλαντούσε στο δρόμο, πατημένος από αυτοκίνητο. Επροχθές είχα δει ένα άλλο ψόφιο, πατημένο καταμεσίς του δρόμου, στο Σελλάδι. Ηστεναχωρέθηκα.
Ε σας έχω πει ότι ανάμεσα στις διάφορες λόξες που έχω (εν είναι και λίγες), μου ρέσει να ξέρω, όσα περισσότερα μπορώ για ότι πετά, περπατά, κολυμπά και σέρνεται στη Σίφνο. Θέλω να ξέρω που γεννά, ίντα τρώει, αν σε άλλα μέρη το λένε κάπως αγγιώς και ότι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς. Έχω κάνει λοιπόν μια μικρή έρευνα και στα “θεριά” που έχουμε επά χάμω. Θεριό στη Σίφνο λέμε ότι σέρνεται και δεν έχει ποδάρια.
Εν ηξέρω άμα σας εγνιάτζει και εσάς, αλλά απ ότι μπόρεσα να μάθω ρωτώντας και διαβάτζοντας αό πα και από κει, αυτό που εμείς λέμε λαφιάτη, εν είναι ο λαφιάτης ο κανονικός. Το κανονικό του όνομα αυτού που έχουμε επά είναι Εφιός (Dolichophis caspius στα λατινικά). Ο λαφιάτης (Elaphe quatuorlineata στα λατινικά) έχει μαύρες γραμμές από μπροστά προς τα πίσω σ όλο του κορμί και όταν είναι μικρός έχει κοκχινοκαφετιές βούλες στην ράχη.
Επίσης, αυτό που εμείς λέμε σκολίδα, που είναι σταχτί αό πάνω και έχει στη ράχη του κόκχινες ρίγες, είναι το σπιτόφιδο που λένε στην υπόλοιπη Ελλάδα (Zamenis situla στα λατινικά).
Άρα, τα τρία “θεριά” που έχουμε στη Σίφνο (μπορεί βέβαια να ναι κι άλλα, που εν τα ξέρω, άμα μάθω κι άλλα θα σας επώ) είναι ο εφιός, το σπιτόφιδο και η όχεντρα.
Η όχεντρα είναι το πιο διάσημο απ όλα, και όχι μόνου για το δηλητήριο που έχει. Το κανονικό της όνομα είναι οχιά της Μήλου (Macrovipera schweizeri στα λατινικά). Η όχεντρά μας απ όλο τον κόσμο υπάρχει μόνου επά, στη Μήλο, στην Κίμωλο και στην Πόλυβο.
Ο εφιός λοιπόν (λαφιάτης επά) και το σπιτόφιδο (η σκολίδα που λέμε) εν έχουνε δηλητήριο και είναι καλά καλά ακίνδυνα για τον άνθρωπο. Το μόνο που κάνουνε είναι να τρώνε τις ποντικοί και τις όχεντρες. Όποιος θέλει λοιπονά να χει ποντικοί πρέπει να κυνηήσει, να φύουνε ο λαφιάτης και η σκολίδα. Ε θα του φύκουνε καένα!
‘Ιντα θέλω να πω; Θέλω να πω ότι ε πρέπει να σκοτώνουμε ότι σέρνεται γιατί δεν είναι ανάγκη. Το αντίθετο. Είναι μεγάλη ανάγκη να υπάρχουνε κι αυτά γιατί αγγιώς θα μας φάνε οι ποντικοί κι οι όχεντρες. “Τα πάντα εν σοφία εποίησε” ε λέμε; Ε για να τα κάνει κάποιο σκοπό έχουνε κι αυτά.
Και επά στη Σίφνο από παλιά τα ξέρανε αυτά τα πράματα και ήτανε πολλοί αυτοί που ηφροντίτζανε να έχουνε πάντα κοντά τωνε ένα λαφιάτη. Άλλος στην θεμωνιά, άλλος στα σταυλάκια κι άλλος κοντά το κοτέτσι.
Ο προ-πάππους μου ο Γιώργης (της μάνας μου ο πάππους) είχε στο τσικαλάδικό του στη Χερρόνησο ένα λαφιάτη που άμα ηδιψούσε ηκατέβαινε να πιει νερό απ’ το πολύφι που ήβρεχε εκείνος τα χέρια του για να κάμει τα σταμνιά. Ητζούσε στα φύκχια ανάμεσα στα δοκάρια και την ασπρούλα που ηβάλανε απάνω-απάνω για να μη μπαίνουνε τα νερά της βροχής, και ήτρωε τις ποντικοί.
Προσοχή λοιπόν στις δρόμοι. Να μην τρέχετε σαν τις παλαβοί, και να χετε τα μάθια σας δεκατέσσερα γιατί αυτή την εποχή εκτός από τις λαφιάτες, περνούνε το δρόμο οι σκαντζόχοιροι (άλλα ωφέλιμα ζωντανά κι αυτά) οι πετάκοι κι οι λαοί.
Μέχρι να τα ξαναπούμε. να ‘σαστε όλοι καλά!”
Το Γιο του Θόλου
