Της Βίκυς Καλοφωτιά
vkal@naftemporiki.gr
Με τα συναισθήματα ακόμη νωπά στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο από την οργή και τη θλίψη που προκάλεσε η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί με απόφαση του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και μία μέρα αφότου πραγματοποιήθηκε η πρώτη μουσουλμανική προσευχή στο χώρο, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ.Νικόλαος, παραχώρησε μια συνέντευξη στο «Πρακτορείο Ορθοδοξία» και τη Ναταλία Δανδόλου.
Με λόγια σταράτα, προέβη στις ακόλουθες δηλώσεις και πρότεινε ως απάντηση στα όσα διαδραματίστηκαν την 24η Ιουλίου, τα εξής:
«Ίσως τώρα είναι η κατάλληλη ώρα, σε απάντηση της ασεβούς προκλήσεως και προσβολής της Τουρκίας να μετατρέψει τον ιστορικό χριστιανικό ναό της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, με πρωτοβουλία της Ιεράς Συνόδου και τη βοήθεια της Ελληνικής Πολιτείας, σύσσωμος ο Ελληνικός λαός να αναλάβει την ανοικοδόμηση νέου επιβλητικού ναού Της του Θεού Σοφίας, μάλιστα σε εκπλήρωση και του παλαιότερου Τάματος των ηρωικών προγόνων μας.
»Ο ναός να γίνει στην είσοδο της χώρας μας από τον Αερολιμένα “Ελευθέριος Βενιζέλος” της Αθήνας, πάνω στον λόφο Χουζμουζά Παιανίας, δηλαδή στον χώρο που προ εικοσαετίας είχε οριστεί και δεν τελεσφόρησε να κτιστεί το ισλαμικό τέμενος».
Λίγες μέρες νωρίτερα ο Σεβασμιότατος είχε εκδώσει εγκύκλιο, με την οποία ανακοίνωνε στους πιστούς της Μητροπόλεώς του το πώς επιθυμεί να απαντήσει στη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Τότε είχε δηλώσει πως ετοιμάζεται να δώσει σάρκα και οστά σε ένα νέο Τάμα: μια μικρή Αγία Σοφιά στη Μητρόπολή του και συγκεκριμένα σε οικόπεδο στον Γέρακα Αττικής.
Διαβάστε ολόκληρη την εγκύκλιο της 18ης Ιουλίου:
«Αγαπητοί μου αδελφοί,
Τις μέρες αυτές, εκτός από την όλη δοκιμασία της πανδημίας που μαστίζει και απειλεί ολόκληρο τον κόσμο και έχει ανατρέψει τα πάντα, ζούμε κυρίως μια γενικευμένη προσβολή των ιερών μυστηρίων, της θείας λατρείας, της πίστεως αλλά και του ίδιου του προσώπου του Θεού. Οι Πατέρες μας μάς κληροδότησαν την πίστη στα σωστικά μυστήρια, αναλλοίωτη την διδασκαλία του Χριστού, και την ανάγκη της θείας λατρείας. Έτσι καθιερώθηκε ο τύπος της θείας λειτουργίας, οι ιερές ακολουθίες και οι χώροι της λατρείας του Θεού.
Κορύφωση της πίστεώς τους ήταν η προσπάθεια να δημιουργήσουν στη γη ένα σημείο αναφοράς προς την Σοφία και τον Λόγο του Θεού, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, έναν ναό που να αντανακλά τη δόξα του Θεού στον κόσμο μας. Και το πέτυχαν με πολύ κόπο, με αξιοποίηση των ιδιοφυών χαρισμάτων, με την βούληση των αρχόντων τους, με μεγάλη πίστη και ευλάβεια. Έφτιαξαν με πολλή προσευχή έναν χώρο λατρείας του αληθινού Θεού.
Έτσι κατασκευάσθηκε η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. Ένας ναός ποτισμένος με δάκρυα προσευχής, με θυμιάματα και ύμνους δοξολογίας, με παρακλήσεις και ιστορικά τάματα, με ήχους καμπανών και σημάντρων, με τη σφραγίδα της συγκλονιστικής ιστορίας του Βυζαντίου και της Ρωμιοσύνης, με μαρτυρικό αίμα και θυσίες, με ατέλειωτες λειτουργίες και ακολουθίες. Ένα επίγειο αριστούργημα της πίστεως και του πνευματικού πολιτισμού. Μια απόδειξη του θεοΐδρυτου χαρακτήρα της Ορθόδοξης Πίστης και Εκκλησίας μας.
Αυτό το ιερό του Έθνους και της Πίστεως, ύστερα από 900 χρόνια θείας λατρείας, βεβηλώθηκε για 500 και πλέον χρόνια καθώς με βιαιότητα και ασέβεια λειτούργησε ως τζαμί. Τα τελευταία 86 χρόνια αναγνωρίσθηκε ως μουσείο, ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς και ως παγκόσμιο σύμβολο πολυπολιτισμικής συνύπαρξης. Όσο και αν αυτό έδειχνε κοσμικού τύπου σεβασμό, δεν έπαυε να αποτελεί απομείωση της αλήθειας του και ανίερη προσβολή.
Η πρόσφατη απόφαση μετατροπής της πάλι σε μουσουλμανικό τζαμί πραγματικά τάραξε όλους μας ως Γένος και ως Έθνος. Καταλαβαίνουμε ότι κάτι τέτοιο δεν υπηρετεί καμία ανάγκη. Είναι καθαρά μια απόφαση πολιτικής σκοπιμότητος, θρησκευτικής μισαλλοδοξίας και προκλήσεως, εθνικιστικής κακότητος και εμπαθείας, ιστορικής ασέβειας όχι μόνο στον πολιτισμό, αλλά κυρίως στην πίστη μας στον Χριστό, στην όντως Σοφία του Θεού.
Όλοι μας και ως Έθνος και ως Ρωμιοσύνη και ως Ορθόδοξοι πονάμε. Πονάει η ιστορία μας, πονάει η θρησκευτική συνείδησή μας, πονάει η ελπίδα μας, πονάει η πίστη μας, πολύτιμοι θησαυροί όλα αυτά που όμως με κανέναν τρόπο δεν τα χάνουμε γιατί είναι βαθιά ριζωμένα στην καρδιά και την συνείδησή μας. Μας πληγώνει η πνευματική αδιαφορία του χριστιανικού κόσμου. Δεν μας ξενίζει όμως. Χωρίς την πίστη χάνεται ο χριστιανισμός… των χριστιανών.
Η Μητρόπολή μας, σαν μια απάντηση στην πρόκληση ανακοινώνει ότι ήδη ξεκινάει ανέγερση ναού της του Θεού Σοφίας, σε οικόπεδο στον Γέρακα. Αυτό είναι το νέο Τάμα μας· μια μικρή Αγιά Σοφιά στη Μητρόπολή μας. […]
Ευχή μας τέλος είναι, τώρα που η Αγιά Σοφιά παραδίδεται σε θρησκευτική χρήση, σε μουσουλμανική προσευχή, να αρχίσει ένας αγώνας να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για Ορθόδοξη λατρεία από τον Οικουμενικό Πατριάρχη μας, ευκαιριακώς, με ακάλυπτες τις ψηφιδωτές εικόνες, αντηχούντων των εκκλησιαστικών ύμνων, ζωντανεύοντας τον αρχικό σκοπό και λόγο της».
Οι καμπάνες χτύπησαν πένθιμα και όλοι μαζί έψαλαν «Τη Υπερμάχω»
Από άκρη σε άκρη της Ελλάδας οι καμπάνες των εκκλησιών στις 24 Ιουλίου χτύπησαν πένθιμα ως ένδειξη πένθους και αντίδρασης στην απόφαση για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Από τα Ανώγεια της Κρήτης, μέχρι την Πάτρα, την Τήνο αλλά και σε άλλες πόλεις της χώρας, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και όπου υπάρχει ο παλμός της Ορθοδοξίας και του Χριστιανισμού, οι πιστοί συγκεντρώθηκαν στις εκκλησίες ψάλλοντας όλοι μαζί σαν μια «γροθιά», το «Τη Υπερμάχω».
Σαν «ξυράφι» κόβουν όσα μοιράστηκε με το ποίμνιο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ.Παντελεήμονος στην Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου της Υπεραγίας Θεοτόκου που τελέστηκε την Παρασκευή το απόγευμα στον Ιερό Ναό του Αγίου Αντωνίου Πολιούχου Βεροίας.
«Έτσι, Τούρκε, προσκύνα μέσα στην Αγιά-Σοφιά, στον ναό της Ορθοδοξίας. Τόσο αμόρφωτος είσαι που δεν σέβεσαι και τον δικό σου Θεό. Και αυτή είναι η διαφορά μας. Έλληνας σε τζαμί δεν θα προσκυνούσε ούτε με τη βία. Θα έβρισκε τρόπο να αυτοκτονήσει» είπε ο Σεβασμιώτατος Βεροίας εντός των πλαισίων του «πύρινου» κηρύγματός του και συνέχισε τονίζοντας:
«Ευχαριστούμε Ερντογάν που έδειξες παγκοσμίως ποια είναι η δύναμη της Αγιά-Σοφιάς, της Ορθοδοξίας, του Χριστιανισμού. Και εάν εκείνοι απόψε θριαμβευτές θα κραυγάζουν ότι ο Θεός τους είναι μεγάλος, εμείς γνωρίζουμε και πιστεύουμε και ομολογούμε ότι κανένας Θεός δεν είναι “ως ο Θεός ημών, ο ποιων θαυμάσια μεγάλα μόνον”, και γνωρίζει την αδικία και τη βεβήλωση που γίνεται και ακούει την προσευχή και τις δεήσεις της Παναγίας Παρθένου, και δι᾽ αυτών θα λυτρώσει και την Αγία Σοφία και το έθνος “από πάσης ανάγκης και θλίψεως”, αρκεί εμείς να παραμένουμε κοντά Του και να επικαλούμεθα με πίστη τη βοήθειά και την προστασία της Υπεραγίας Θεοτόκου».
Υπάρχουν πολλοί που ταυτίζονται με τις παραπάνω απόψεις, άλλοι λιγότερο, άλλοι περισσότερο, πάντως το σίγουρο είναι ότι όλοι οι Έλληνες πονάμε πολύ για όσα συνέβησαν και όσα αποφασίστηκαν ερήμην μας.
Απομένει να διαπιστωθεί το κατά πόσο πόνεσαν -αν όχι το ίδιο, τουλάχιστον έστω ως κάποιο βαθμό- και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γιατί όπως πολύ σοφά λέει ο λαός «αν η φωτιά φτάσει στην αυλή του γείτονα, είναι πολύ πιθανό να έρθει η στιγμή που θα φτάσει και στη δική σου…».
naftemporiki.gr με πληροφορίες από Διεθνές Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων, Βήμα Ορθοδοξίας, romfea.gr
