Το Σπήλαιο των Νυμφών είναι ένας σημαντικός αρχιολογικός τόπος για τη Σίφνο και τις Καμάρες, για τον οποίο ελάχιστα είναι γνωστά.
Είναι ένα σπηλαιώδες αρχαϊκό ιερό, αφιερωμένο στις Νύμφες.
Η απόσταση που το χωρίζει από τον οικισμό των Καμαρών δεν είναι παραπάνω από 15 λεπτά, αλλά η πυκνή σε ορισμένα σημεία βλάστηση και το κακοτράχαλο έδαφος καθιστούσε δύσκολη την πρόσβαση.
Ο πάντα δραστήριος Οικολογικός Σύλλογος Καμαρών «Η Μερόπη» μερίμνησε να καθαριστεί το μονοπάτι, ώστε να μπορεί ο επισκέπτης να φτάνει στο Ιερό των Νυμφών δίχως να χάνεται στο δρόμο.
Ο Νίκος ο Ποδενές, ο Πρόεδρος του Οικολογικού Συλλόγου Καμαρών, μας μίλησε για το έργο του Συλλόγου στην ανάδειξη του Ιερού.
Στον δρόμο υπάρχουν πινακίδες που τοποθετήθηκαν από ομάδα που κάνει αναρρίχηση στα γύρω βράχια.
Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στα μέλη του συλλόγου για την πολύτιμη συμβολή τους στην ανάδειξη ενός δύσκολου στην πρόσβαση χώρου, τουλάχιστον μέχρι σήμερα.
Για το Σπήλαιο θα περιοριστούμε για την ώρα στα λίγα που αναφέρονται στην Ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, http://odysseus.culture.gr
Το σπήλαιο των Νυμφών βρίσκεται στις Καμάρες της Σίφνου, νοτιοανατολικά του οικισμού, στη θέση Κορακιές. Αριστερά της εισόδου της σπηλιάς, επιγραφή χαραγμένη με βελόνι στο βράχο οριοθετεί και δηλώνει την ταυτότητα αλλά και την ιερότητα του χώρου: ΝΥΦΕΟΝ ΗΙΕΡΟΝ.
Το ΗΙΕΡΟΝ σημαίνει ΙΕΡΟΝ γιατί παίρνει δασεία, δηλαδή χιέρον, λόγω της δασείας.
Αρκετοί από τους περιηγητές, αλλά και από τους ιστορικούς και λαογράφους της Σίφνου, αναφέρονται στο σπήλαιο των Νυμφών, που αποτελεί ένα μικρό σπήλαιο, βάθους περίπου 10 μέτρων σήμερα, με λιθωματικό διάκοσμο στο νότιο και στο ανατολικό πλευρικό του τοίχωμα. Στην σύντομη ανασκαφική έρευνα που πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 2002 αποκαλύφθηκε στο βάθος του φυσική μικρή λεκάνη, όπου πιθανότατα συγκεντρωνόταν το νερό και από εκεί, υπόγεια, κατέληγε σε μικρό χείμαρρο που το οδηγούσε στον Λειβαδά.
Τα ευρήματα του σπηλαίου υπήρξαν ελάχιστα και διαχρονικά.
Οι Νύμφες και στη Σίφνο φαίνεται ότι είχαν στενή σχέση με την φύση και το γονιμοποιό στοιχείο το νερό, και στο ιερό τους πρέπει να λατρεύονταν ως Δαίμονες της φύσης, προστάτες των ζώων. Πιστοί προσκυνητές τους θα ήταν κυρίως βοσκοί, κυνηγοί και αγρότες. Τα λιγοστά ευρήματα του Νυμφαίου της Σίφνου που περιορίζονται σε τμήματα χρηστικών αγγείων και υπολείμματα καύσεων, και η απουσία αναθηματικών αγγείων ή ειδωλίων, φανερώνουν έναν ιδιαίτερο, λαϊκό τόπο και τρόπο λατρείας, που αφορά κυρίως σε έναν ιερό χώρο προσευχής και σε προσφορές αιματηρές ζώων και αναίμακτες των αγαθών της γης και της κτηνοτροφίας.
Η επιγραφή ΝΥΦΕΟΝ ΗΙΕΡΟΝ , γραμμένη στην ιωνική διάλεκτο, με γραφή που προσομοιάζει στην Παριανή, δεν μας δίνει μόνο την ταυτότητα του σπηλαίου και την θέση του βωμού, αλλά χρονολογεί και την ακμή της λατρείας στο σπήλαιο, γύρω στα τέλη του 6ου με αρχές 5ου αι.π.Χ.
Στην διδακτορική διατριβή του Νεκτάριου-Πέτρου Γιούτσου με τίτλο “XΟΡΟΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΝΥΜΦΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΝΑ» που εκπονήθηκε με ευθύνη του τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων διαβάζουμε, μεταξύ άλλων:
“Οι πληροφορίες για την εμφάνιση της λατρείας των Νυμφών χάνονται στα
βάθη των αιώνων. Λατρευτικοί χώροι αφιερωμένοι αποκλειστικά στις Νύμφες
μαρτυρούνται ήδη από τον 8 ο αι. π.Χ., ενώ στους μεταγενέστερους ομηρικούς
ύμνους υπάρχουν αρκετές αναφορές σε ομάδες γυναικείων θεοτήτων, όπως οι Νύμφες, οι Ώρες και οι Χάριτες, καθώς και στους χορούς τους. Κόρες ποταμών συνήθως, οι Νύμφες είναι πάνω από όλα θεότητες του νερού. Εκπροσωπούν την πρωινή δροσιά, τη βροχή, τα ποτάμια, τις λίμνες και κυρίως τις πηγές που αναβλύζουν από τα έγκατα της γης. Φύλακες του φρέσκου νερού, προσφέρουν καρποφορία, υγεία και ζωντάνια στη φύση, τα ζώα και τους ανθρώπους. Γι αυτό και στη θρησκευτική συνείδηση των πιστών οι τόποι που κατοικούν οι Νύμφες δεν θα μπορούσαν να βρίσκονται μακριά από τα στοιχεία της φύσης που διαφυλάττουν. Στην “Ιλιάδα” οι Νύμφες κατοικούν σε “ ἂλσεα, πηγάς ποταμῶν καί πίσεα ποιήεντα”.
Τα ιερά που τους αφιέρωναν βρίσκονταν πάντοτε στην ύπαιθρο,
σε ειδυλλιακά τοπία, τυπικά “loci amoeni”, ολάνθιστα ιερά άλση με πλούσια
βλάστηση, όπου και τρεχούμενο καθαρό νερό. Ακόμα και στις μέρες μας
επιβιώνουν στα χωριά δοξασίες υπό τη μορφή θρύλων για νεράιδες και ζωόμορφα πλάσματα που κατοικούν σε δάση και σπηλιές».
Ας δούμε το βίντεο όπου ο πρόεδρος του συλλόγου μας εξηγεί:
