Η Ακτή Μιαούλη
στο Χώρο και το Χρόνο
Η Ακτή Μιαούλη του λιμανιού του Πειραιά.
Η Ακτή Μιαούλη-τοπόσημα για την Ελληνική Ναυτιλία.
Η Ακτή Μιαούλη ξεδιπλώνεται ολοζώντανη σαν βεντάλια μπροστά στα μάτια
μας.
Μια συμβολική επιστροφή στο Χώρο και το Χρόνο.
Μια αναπαράσταση μέσα από τις παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες, μέσα από
τα πλάνα των ταινιών του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, μέσα από τις
σελίδες των λογοτεχνικών βιβλίων, αλλά και μέσα από τις αφηγήσεις των
παλιών ναυτικών και των παλαιότερων κατοίκων του Πειραιά.
Η Ακτή Μιαούλη ξεκινούσε από το πασίγνωστο “Ρολόι” του Πειραιά.
Ένα κτίριο- τοπόσημα για το μεγάλο μας λιμάνι.
Το κτίριο αυτό γκρεμίστηκε άδικα το 1968 αλλοιώνοντας την φυσιογνωμία
της Ακτής Μιαούλη και του λιμανιού του Πειραιά.
Μετά την Πλατεία Καραϊσκάκη και τις προβλήτες που άραζαν τα πλοία για τα
νησιά του Αργοσαρωνικού ξεκινούσε η Ακτή Μιαούλη.
Αφήνοντας πίσω το «Πίνδος» του καπετάν-Γιάννη του Τρύπου, το «Μάχη», το «Νεράϊδα» του καπετάν-Γιάννη Λάτση, το «Αύρα»
το «Μάχη», το
«Καμέλια» του Βατικιώτη ξεκίναγαν οι προβλήτες όπου έδεναν τα μεγάλα
πλοία.
Στα μέσα της δεκαετίας του ’50 ξεκίνησαν τα αναπτυξιακά έργα του λιμανιού,
με βάση τα σχέδια του Ανδριώτη Καθηγητή του Ε.Μ.Π. Δημοσθένη Πίππα.
Σταδιακά η Ακτή Μιαούλη μεταλλάσσεται στον τόπο και το χρόνο.
Κατά την διάρκεια του 2 ου Παγκοσμίου Πολέμου η πλειονότητα των
επιβατηγών ελληνικών πλοίων έχει καταλήξει στο βυθό της θάλασσας.
Το «Νέα Ελλάς» του Γουλανδρή και το «Κορινθία» της ΕΛΜΕΣ είναι από τα
ελάχιστα πλοία που επιβίωσαν από τη λαίλαπα του πολέμου.
Σύντομα η ΕΛΜΕΣ θα δρομολογήσει το περίφημο s/s “Cyrenia” σε μακριά
υπερπόντια δρομολόγια που έφταναν μέχρι την Αυστραλία.
Η Ακτή Μιαούλη του Πειραιά αποτελεί μετά το 1945 και μέχρι τα τέλη της
δεκαετίας του ’60 την αφετηρία για το ταξίδι των Ελλήνων μεταναστών για
τις Η.Π.Α., τον Καναδά, την Αυστραλία, αλλά και τις χώρες της Λατινικής
Αμερικής.
Από εδώ ξεκινούσαν για να κυνηγήσουν και αυτοί το δικό τους αμερικάνικο,
καναδέζικο, αυστραλέζικο όνειρο.
Το «Νέα Ελλάς», το «Κορινθία», το «Κυρήνεια», το «Ιωνία» μεταφέρουν
τα όνειρα και τις ελπίδες για ένα καλύτερο αύριο.
Το 1954 δρομολογείται το «Βασίλισσα Φρειδερίκη» στη γραμμή Ελλάδας-
Αμερικής και ένα χρόνο αργότερα θα ακολουθήσει το «Ολυμπία» του
Γουλανδρή.
Μετά από λίγα χρόνια θα ακολουθήσουν το «Άννα Μαρία», το «Πατρίς»,το
«Αυστραλίς», το “Atlantic” και μια ολόκληρη σειρά από φημισμένα
υπερωκεάνεια πλοία.
Οι ντόκοι της Ακτής Μιαούλη κόντεψαν να λιώσουν από τα δάκρυα όσων
αποχαιρετούσαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα που έφευγαν με τα πλοία της
φυγής.
Πέρα από τα μεγάλα και λαμπερά πλοία, εκατοντάδες πλοία έδεναν στους
ντόκους της Ακτής Μιαούλη συνδέοντας το λιμάνι του Πειραιά με τα νησιά
της Ελληνικής Πολυνησίας του Αιγαίου και του Ιονίου.
«Μιαούλης», «Κανάρης», «Κολοκοτρώνης»/«ΓεώργιοςΠοταμιάνος»,
«Καραϊσκάκης», «Έσπερος», «Πολικός», «Αικατερίνη», «Ήπειρος»,
«Αιγεύς», «Ατρεύς», «Μυρτιδιώτισσα», «Έλενα», «Κωστάκης Τόγιας»,
«Γλάρος», «Καδιώ», «Αγγέλικα», «Αιγαίον», «Mediterranean»,
«Μήδεια», «Μασσαλία», «San Giorgio» …..
Ένα μοναδικό σκηνικό στο Χώρο και το Χρόνο.
Ο Μ. Καραγάτσης έκλεισε τον κύκλο ζωής του με το θρυλικό του βιβλίο «Το
10», το οποίο δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει ούτε καλά-καλά τον πρώτο του
τόμο. Ας διανθίσουμε τη μικρή αυτή αναφορά στην Ακτή Μιαούλη με τις
σκέψεις του Στεφανή, του κεντρικού ήρωα του Καραγάτση στο τελευταίο του
βιβλίο (Εκδόσεις: Βιβλιοπωλείον της «ΕΣΤΙΑΣ»,Ι.Δ. Κολλάρου & ΣΙΑΣ):
«Ο Στεφανής συλλογιζόταν κοιτώντας την παρέλαση των πλευρισμένων
βαποριών» στις προβλήτες της Τρούμπας. Πρώτα ένα ισραηλινό ποστάλι, ως
5000 τόννων, νεότευκτο, με γραμμές κομψές και μοντέρνες. Δίπλα του ένα
ποστάλι της ΕΛΜΕΣ, παλιό σκαρί σε κλασικό εγγλέζικο τύπο, μα φροντισμένο
και καλοστεκούμενο. Ακόμα πιο πέρα, στο Τελωνείο, ένα υπερωκεάνειο είχε
δέσει πριμάτσες. Κατάφωτα, περιλουσμένα με την αλόγιστη σπατάλη των
γεννητριών τους , ερέθιζαν τις μετακινητικές εφέσεις του πλήθους για
ταξίδια σε άλλους τόπους και μέσα σε πλαίσιο χλιδής. Το υπερωκεάνειο
φαίνεται πως επρόκειτο να σαλπάρει σε λίγη ώρα για την Αμερική. …. Όσοι
είχαν κιόλας επιβιβαστεί, και τακτοποιηθεί στις καμπίνες, συνωστίζονταν στα
καταστρώματα, κι ακουμπισμένοι στα ρέλια κοιτούσαν, με τον αρχικό σπόρο
της νοσταλγίας, τη χώρα που θ’ άφηναν πρόσκαιρα ή παντοτινά …..»
Η Ακτή Μιαούλη αποτελεί το σκηνικό για δεκάδες λογοτεχνικά έργα,
ποιήματα, μυθιστορήματα, νουβέλες.
Η Ακτή Μιαούλη αποτελεί ένα φορτισμένο συναισθηματικά σκηνικό για
πολλούς-πολλούς ανθρώπους.
Ας κλείσουμε τούτη τη μικρή περιπλάνηση στην Ακτή Μιαούλη με ένα
απόσπασμα του Παύλου Νιρβάνα από το αφήγημά του «Πώς εγνώρισα τον
Ζαν Μωρεάς». Ο μεγάλου Πειραιώτης ποιητή συναντιέται με τον Ζαν
Μωρεάς (τον Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλο) :
– Τι θα βρούμε, λοιπόν, από τον δικό μου Πειραιά εκεί κάτω, με
ρώτησε.
– Ότι βρίσκει ένας ποιητής – του είπα –εκεί που δεν υπάρχει πια τίποτα
για τους άλλους. Τον εαυτό του.
Αυτή ήταν η απάντηση του Παύλου Νιρβάνα στον Ζαν Μωρεάς. Ο Νιρβάνας
συνέβαλε σημαντικά στην ανάδειξη του Νίκου Καββαδία, του Μαραμπού, ο
οποίος αμέτρητες φορές σαλπάρισε από την Ακτή Μιαούλη στα μακρινά του
ταξίδια με τα πλοία της ΕΛΜΕΣ.
