Πρόσφατα είχαμε την χαρά να συνατήγσουμε τον Κώστας τον Κάραβο, το Κω του Κάραβου όπως τον ξέρουν στη Σίφνο.
Μας υποδέχτηκε στην Καταβατή για να μας μυήσει σε έναν μαγικό κόσμο μίας άλλης εποχής.
Ο κύριος Κώστας είναι χρόνια αγρότης, περιβολάρης , οικοδόμος, ξωμάχος, γνωρίζει πολλά μυστικά από την σιφνέικη γή που τα έχει ακούσει από τους παππούδες του που κι αυτοί τα έιχαν ακούσει από ακόμα παλαιότερους.
Στον κήπο του διατηρεί καλοκύθια( τα μεγάλα)μελιτζάνες, ντομάτες, κρεμμύδια, πεπόνια και διάφορα άλλα φυτά τα οποία είναι όλα από δικούς του παλιούς σπόρους της Σίφνου.
Τα μεγάλα κολοκύθια μας είπε πρέπει να φυτευτούν το Φλεβάρη και θα κάνουν συνεχώς καρπούς όπως τα δικά του που δεν ξέρει τι να τα κάνει και τα μοιραζει σε φίλους.
Μας μίλησε για τα περίφημα «Μερομήνια», μέσα από τα οποία μπορούσε κάποιος να κάνει προβλέψει τον καιρό που θα κάνει όλο τον χρόνο.
Για να καταφέρει κάποιος να κάνει την πρόβλεψη του καιρού όλο τον χρόνο θα έπρεπε να παρατηρεί τον ουρανό τις έξι πρώτες ημέρες του Αυγούστου.
Από τις 12 το βράδυ μέχρι τις 12 το μεσημέρι για τον πρώτο μήνα (π.χ. τον Αύγουστο) και από τις 12 το μεσημέρι μέχρι τις 12 το βράδυ για τον δεύτερο μήνα (π.χ. τον Σεπτέμβριο).
Για έξι ημέρες θα έπρεπε κάποιος να παρατηρεί προσεκτικά τον ουρανό.
Σημασία έχει να μπορεί κανείς να καταλαβαίνει τι βλέπει κάθε φορά στον ουρανό.
Να διακρίνει τις διάφορες κατηγορίες των νεφών.
Η πρόβλεψη για βροχή συνδέεται με τα μαύρα σύννεφα.
Ένα πρόβλημα είναι πως χάνονται οι παρατηρήσεις για τις βραδινές ώρες καθώς οι άνθρωποι κοιμούνται.
Με βάση τις παρατηρήσεις του ουρανού από τα μερομήνια, το Κω του Κάραβου περιμένει:
– Τον Σεπτέμβριο κάποιες βροχές
– Τον Οκτώβριο βροχές και αέρας πολύς
– Τον Νοέμβριο ο καιρός αναμένεται ήπιος
– Τον Δεκέμβριο αναμένονται αρκετές βροχές
– Τον Ιανουάριο δεν θα έχει βροχές
– Τον Φεβρουάριο αναμένονται βροχές
– Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο ψιλοπράγματα
– Τον Μάϊο καθόλου βροχή
– Τον Ιούνιο αναμένονται κάποιες βροχές
Η πρόβλεψη του καιρού απαιτεί γνώση και πολύ καλή παρατήρηση.
Η αντιστοίχηση γίνεται με βάση το παλιό ημερολόγιο, το οποίο είναι πίσω 13 ημέρες.
Είναι παραδόσεις που χάνονται στα βάθη των αιώνων, αλλά και παραδόσεις που δύσκολα θα επιβιώσουν στην επόμενη γενεά.
Το Κω του Κάραβου συνδέει το παρελθόν με το παρόν.
Διασώζει όσα του έμαθαν οι παλιοί.
Μας είπε ότι ότι καιρό έχει στις 18 Νοεμβρίου(με το παλιό ημερολόγιο) εκείνος ο καιρός θα υπερισχύσει για όλο το έτος.
Μας είπε ακόμη ότι αν κόψεις ξύλο και θες να είναι γερό να το κόψεις Σεπτέμβριο.
Τον παλιό καιρό οι άνθρωποι δεν έκαναν μπάνιο στη θάλασσα τις έξι πρώτες ημέρες του Αυγούστου.
Οι παλιοί μας έλεγαν πως οι μέρες αυτές αντιστοιχούσαν στις λεγόμενες «Δρίμες».
Η γιαγιά μας δεν μας άφηνε να κάνουμε μπάνιο την 1η του Αυγούστου και για τις υπόλοιπες το διαπραγματευόταν.
Σιγά-σιγά, βέβαια, όλα αυτά ξεχάστηκαν.
Το Κω του Κάραβου συνεχίζει να φυτεύει χρησιμοποιώντας τον σπόρο τον σιφνέικο για κάθε φυτό.
Θυμάται το Γιο του Γιαννουλάκη και το Αντώ του Μπενάκη που του έδωσαν σπόρους.
Μέσα από τους σπόρους αυτούς διαιωνίζεται μία μεγάλη παράδοση.
Εδώ, όμως, υπάρχει κάτι πολύ σημαντικό.
Οι παραδοσιακές ποικιλίες είναι καλά προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες συνθήκες της σιφναϊκής γης.
Αυτές οι ποικιλίες αποτελούν μία πολύ μεγάλη κληρονομιά.
Με το νερό να γίνεται ολοένα και πιο δυσεύρετο, οι παραδοσιακές ποικιλίες έχουν το πλεονέκτημα να είναι καλά προσαρμοσμένες στο άνυδρο περιβάλλον των νησιών.
Ευχαριστούμε πολύ το Κω του Κάραβου για όσα μοιράστηκε μαζί μας.
Νιώθουμε βαθειά πόσο σημαντικά είναι όλα όσα μας είπε.
Ακολουθεί το βίντεο με όσα μας είπε για το καιρό το Κω, όσα είδα θα γίνουν λέει , αλλά μπορεί να έχει κι άλλα τα οποία δεν τα παρατήρησα τις ώρες που κοιμόμουν:
Και μερικές φωτογραφίες από τον κήπο του:
