Με αφορμή την πρόσφατη μουσική εκδήλωση με τίτλο «Σίφνο – Σύρο – Πόλη» που συνδιοργάνωσαν ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου και η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ας θέσουμε ένα ερώτημα αν υπήρχε ακτοπλοϊκή σύνδεση ανάμεσα στην Σίφνο και την Κωνσταντινούπολη.
Η απάντηση είναι θετική, καθώς πράγματι υπήρχε ακτοπλοϊκή σύνδεση ανάμεσα στην Σίφνο και την Πόλη.
Για την διερεύνηση της συγκοινωνίας ανάμεσα στην Πόλη και τα νησιά του Αιγαίου θα βασιστούμε σε ένα εξαιρετικό αφιέρωμα του περιοδικού «ΕΦΟΠΛΙΣΤΗΣ», το οποίο εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 1997.
Το αφιέρωμα είχε τίτλο «ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ – Τα πρώτα 110 χρόνια 1830-1940» και γράφτηκε από τον αείμνηστο Αναστάσιο Ι. Τζαμτζή.
Στις σελίδες του αφιερώματος αυτού ξετυλίγεται η ιστορία των πλοίων και των δρομολογίων μίας πολύ παλιάς εποχής, όπου τα πλοία είχαν την πρωτοκαθεδρία στις συνδέσεις όχι μόνο ανάμεσα στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά, αλλά και μεταξύ πολλών λιμανιών της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Μετά την δημιουργία του ελληνικού Κράτους και μέχρι το 1940, ο Τάσος ο Τζαμτζής χωρίζει την περίοδο σε τρεις φάσεις:
Από το 1830 έως το 1855
Από το 1857 έως το 1892
Από το 1890 έως το 1940
Θα σταθούμε μόνο στην τελευταία περίοδο, από το 1890 έως τα πρώτα χρόνια του εικοστού αιώνα.
Είναι η εποχή όπου ανθεί η Σιφναϊκή Παροικία της Πόλης.
Οι Σιφνιοί της Πόλης πηγαινοέρχονται συχνά ανάμεσα στην Σίφνο και το μεγάλο πολιτισμικό κέντρο της Μεσογείου.
«Η εταιρεία «Ανατολή» του Ισαακίδου με έδρα την Κωνσταντινούπολη, με τα πλοία «ΑΛΚΥΩΝ» (138 τόνων), «ΤΡΙΤΩΝ» (186 τόνων) και «ΣΕΒΡΕΝ» (442 τόνων), εξυπηρετούσε βαθμιαία τη γραμμή από Κωνσταντινούπολη για Καλλίπολη-Δαρδανέλια-Μυτιλήνη-Σμύρνη-Χίο-Άνδρο-Τήνο-Σύρα-Σίφνο-Χανιά-Ρέθυμνο και Ηράκλειο (Αναστάσιος Τζαμτζής, «ΕΦΟΠΛΙΣΤΙΣΤΗΣ», 1997)
Σίγουρα υπάρχουν και άλλα πλοία που σύνδεσαν απευθείας την Σίφνο με την Πόλη.
Για την ώρα ας σταθούμε σε τρεις ακόμα ακτοπλοϊκές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν εκείνη την εποχή και σύνδεαν τη Σύρα με την Πόλη.
Για εκατό και πλέον χρόνια η Σύρα είναι το κομβικό λιμάνι από όπου περνούσαν πλοία για την Πόλη, την Σμύρνη, την Αλεξάνδρεια, τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας και άλλα λιμάνια της Ανατολής.
« Η οθωμανική «ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ ΑΙΓΑΙΟΥ» – με τουρκική σημαία- ιδιοκτησίας Π.Μ. Κουρτζή και Σία με τα ατμόπλοια «ΒΡΑΪΛΑ» (1131 Τόνοι), «ΗΡΑΚΛΕΙΑ» ( 478 Τόνοι), «ΟΔΗΣΣΟΣ» (1241 Τόνοι), «ΧΙΟΣ» (1942 Τόνοι), ΜΑΣΣΑΛΙΑ (868 Τόνοι), «ΠΑΝΟΡΜΟΣ» (138 Τόνοι), «ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ», «ΚΡΗΤΗ» (194 Τόνοι), «ΝΕΑΠΟΛΙΣ» (802 Τόνοι), «ΣΜΥΡΝΗ» (415 Τόνοι) και «ΠΟΛΙΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ» ( 686 Τόνοι), στις γραμμές από Πειραιά για Σύρο-Τήνο-Άνδρο-Τσεσμέ-Σμύρνη-Μυτιλήνη-Δαρδανέλια-Καλλίπολη-Κωνσταντινούπολη και από Πειραιά για Χανιά-Ρέθυμνο-Ηράκλειο και από Πειραιά για Γύθειο-Καλαμάτα-Πάτρα-Κέρκυρα-Τεργέστη» (Αναστάσιος Τζαμτζής, «ΕΦΟΠΛΙΣΤΙΣΤΗΣ», 1997).
«Η «ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑ» του Παν. Παντελέων, με έδρα τη Σμύρνη, διέθετα κατά καιρούς τα πλοία «ΑΝΑΤΟΛΗ», «ΑΡΚΑΔΙΑ», «ΑΘΗΝΑΙ», «ΒΥΖΑΝΤΙΟΝ», κ.ά. Τα δρομολόγια της εταιρείας, εκτός από τα ελληνικά λιμάνια, εκτείνονταν και σε εκείνα της Μικράς Ασίας, Συρίας, Δωδεκανήσου, Προποντίδας, Μακεδονίας, Θράκης, Κύπρου και Αλεξάνδρειας» (Αναστάσιος Τζαμτζής, «ΕΦΟΠΛΙΣΤΙΣΤΗΣ», 1997).
«Τα πλοία της «ΙΟΝΙΚΗΣ ΑΤΜΟΠΛΟΪΑΣ» των αδελφών Γιαννουλάτου εξυπηρετούσαν κάθε δεκαπενθήμερο τη γραμμή από Πειραιά για Δαρδανέλια-Κωνσταντινούπολη-Κωστάντζα-Σουλινά-Τούλσα-Γαλάτσι-Βράϊλα» (Αναστάσιος Τζαμτζής, «ΕΦΟΠΛΙΣΤΙΣΤΗΣ», 1997).
Όλα αυτά βασίζονται στην εργασία του Αναστάσιου Τζαμτζή, στο περιοχικό «ΕΦΟΠΛΙΣΤΙΣΤΗΣ» (Φεβρουάριος 1997), η οποία αποτελεί μία εξαιρετική πηγή γνώσης για τα πλοία και τα δρομολόγια της παλιάς ακτοπλοΐας, η οποία κάλυπτε πολλά περισσότερα λιμάνι από όσα καλύπτει η σημερινή.
Άλλες εποχές, ολότελα διαφορετικές.
Και η η Σιφναϊκή Παροικία της Πόλης έφτασε στο μέγιστο της ακμής της στα χρόνια αυτά από το 1880 έως το 1920.
Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή άρχισε η αντίστροφη μέτρηση.
