Ένα νέο πρόγραμμα απόσυρσης αυτοκινήτων με επιδότηση αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από το 2026, με στόχο τη σταδιακή επέκτασή του σε πανελλαδικό επίπεδο. Το σχέδιο περιλαμβάνεται στο Κλιματικό και Κοινωνικό Σχέδιο (ΚΚΣ) που δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση και προβλέπει σημαντικά οικονομικά κίνητρα για την αντικατάσταση παλαιών, ρυπογόνων οχημάτων με νέα, ηλεκτρικά.
Σύμφωνα με το ΚΚΣ, η κρατική επιδότηση θα απευθύνεται σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, ενθαρρύνοντας τη μετάβαση προς καθαρότερες μορφές μετακίνησης. Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος αναμένεται να ξεκινήσει εντός του 2026, με προοπτική σταδιακής επέκτασης σε πανελλαδικό επίπεδο.
Δικαιούχοι και εισοδηματικά κριτήρια
Στο επίκεντρο του προγράμματος βρίσκονται όσοι χαρακτηρίζονται «μεταφορικά ευάλωτοι». Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται οικογένειες με παιδιά, κάτοικοι απομακρυσμένων, νησιωτικών ή ορεινών περιοχών, άτομα με αναπηρία ή ηλικιωμένοι, φοιτητές με χαμηλό εισόδημα, καθώς και μικρές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες με ανάγκες μεταφοράς.
Το βασικό εισοδηματικό όριο ξεκινά από τις 25.000 ευρώ ετησίως και μπορεί να φτάσει έως τις 30.000 ευρώ, ανάλογα με τα κοινωνικά χαρακτηριστικά του νοικοκυριού.
Κίνητρα και ενισχύσεις
Το κόστος αγοράς ενός νέου «καθαρού» οχήματος εκτιμάται γύρω στις 30.000 ευρώ, ωστόσο το πρόγραμμα προβλέπει:
-άμεση κρατική επιδότηση για την αγορά ηλεκτρικού οχήματος,
-δυνατότητα χορήγησης 10ετούς δανείου με κρατική εγγύηση και
-πρόσθετες ενισχύσεις για ευάλωτες ομάδες.
Οι πρόσθετες παροχές καλύπτουν δαπάνες φόρτισης ή εγκατάστασης σχετικών υποδομών, ώστε να μειωθεί το συνολικό κόστος μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση.
Πραγματικά παραδείγματα
Τρίτεκνη οικογένεια σε νησί με εισόδημα 28.000 ευρώ μπορεί να λάβει επιδότηση για την αγορά νέου ηλεκτρικού SUV.
Επαγγελματίας ελαιοχρωματιστής με παλιό φορτηγάκι δικαιούται στήριξη για νέο ηλεκτρικό van και εγκατάσταση φορτιστή.
Συνταξιούχος σε χωριό με εισόδημα 17.000 ευρώ έχει τη δυνατότητα να αντικαταστήσει το 21 ετών αυτοκίνητό του με νέο, μικρό ηλεκτρικό μοντέλο.
Φοιτήτρια στην Αθήνα μπορεί να επιδοτηθεί για ηλεκτρικό σκούτερ ή ποδήλατο, εφόσον πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια.
Ενίσχυση βιώσιμης κινητικότητας
Στον τομέα των μεταφορών, το εθνικό σχέδιο δίνει έμφαση στην προώθηση βιώσιμων μορφών κινητικότητας, όπως η χρήση δημόσιων μέσων μεταφοράς, που προσφέρουν πολλαπλασιαστικά οφέλη. Προτεραιότητα δίνεται στην αναβάθμιση και τον εξηλεκτρισμό των δημόσιων συγκοινωνιών, οι οποίες εξυπηρετούν κυρίως ευάλωτα νοικοκυριά, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τα ιδιωτικά οχήματα.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει δράσεις για τη βελτίωση της προσβασιμότητας στα δίκτυα μεταφορών, με έμφαση στην άρση εμποδίων για άτομα με αναπηρία και άλλες ευάλωτες ομάδες, ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη και την ισότητα στην πρόσβαση.
Ανανέωση στόλου και ηλεκτροκίνηση
Κεντρική δράση του ΚΚΣ αποτελεί η στοχευμένη ανανέωση του εγχώριου στόλου οχημάτων και η ανάπτυξη υποδομών για τη διευκόλυνση της χρήσης ενεργειακά αποδοτικών μέσων μεταφοράς. Η ανάγκη για ανανέωση είναι επιτακτική, καθώς στην Ελλάδα ο μέσος όρος ηλικίας των επιβατικών αυτοκινήτων ανέρχεται στα 17 έτη, έναντι 12 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αντίστοιχα, για τα φορτηγά η μέση ηλικία στη χώρα φτάνει τα 22,7 έτη, όταν στην ΕΕ είναι περίπου 14. Για αυτόν τον λόγο, δίνεται προτεραιότητα στις μεταφορικά ευάλωτες μικρές επιχειρήσεις και σε επαγγελματικά οχήματα που εκτελούν κρίσιμο μεταφορικό έργο, ώστε να επιταχυνθεί η μετάβαση σε οχήματα μηδενικών και χαμηλών εκπομπών.
Το εθνικό σχέδιο περιλαμβάνει επίσης ειδικές επενδυτικές δράσεις και μεταρρυθμίσεις για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης μεταξύ μεταφορικά ευάλωτων πολιτών, όπως ατόμων με αναπηρία και μαθητών ειδικών σχολείων, ενισχύοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα της πράσινης μετάβασης.
