Σήμερα είχαμε την χαρά να βιώσουμε μυστικά της αρχέγονης τέχνης της μελισσοκομίας στην περιοχή Μονγκού της Απολλωνίας Σίφνου.
Οδηγός μας ήταν ο Γιώργος ο Σταυριανός που θέλησε να μοιραστεί μαζί μας κάποια από τα μυστικά που ο ίδιος έμαθε από τον πατέρα του.
Η αγωνία και ο καημός αυτών των ανθρώπων είναι να μπορέσουν να μεταδώσουν αυτά τα μυστικά στις νεότερες γενιές.
Στο μελισσοκομείο στου Μονγκού μάθαμε πραγματικά απίστευτα πράγματα για την κοινωνία των μελισσών.
Ο Γιώργος ο Σταυριανός στο τέλος του βίντεο θα προτρέψει τους νέους να μην εγκαταλείψουν τα μελίσσια.
Τονίζει πως θα έρθουν χρονιές που θα τους ανταμείψει η Φύση.
«Οι νέοι να τα προσέχουν γιατί θα έρθει χρονιά που η Φύση και ο Θεός θα τους ανταμείψει.
Από όλα θα κάνει ο Θεός.
Να μην εξαρτιόμαστε μόνο από τον τουρισμό.
Είναι καλός ο τουρισμός, αλλά όλα χρειάζονται».
Ο μελισσοκόμος βρήκε έναν αφεσμό από μέλισσες, ένα σμάρι όπως το λένε στην Σίφνο
Αφεσμός σημαίνει απομάκρυνση σμήνους (εσμός είναι το σμήνος) (σμάρι)
Θα προσπαθήσει να το βάλει μέσα στην κυψέλη.
Παρατηρείται κάποιες φορές να απομακρύνεται ένα μικρό σμάρι από την κυψέλη, καθώς μπορεί υπάρχει και δεύτερη βασίλισσα.
Οι δύο βασίλισσες δεν μπορούν να συνυπάρξουν και θα μείνει, τελικά, η πιο δυνατή.
Οι άλλες μέλισσες πιέζουν για να φύγουν.
Όταν η βασίλισσα είναι αγονιμοποίητη μπορεί να πετάξει αρκετά μακριά από την κυψέλη.
Στην πορεία μπορεί να πετάξει και δεύτερο, ακόμα και τρίτο σμάρι.
Ο μελισσοκόμος θα προσπαθήσει να βάλει το σμάρι μέσα στο κυψελίδιο
Θα χρησιμοποιήσει φερομόνες (ορμόνες που έλκουν τις μέλισσες) και το καπνιστήρι, ένα εργαλείο που αποτελεί το δεξί χέρι του μελισσοκόμου.
Ο Γιώργος ο Σταυριανός θα δέσει το κυψελίδιο κάτω από το κλαδί που βρέθηκε το σμάρι και μετά από λίγη ώρα όλες οι μέλισσες θα μπουν μέσα στην ξύλινη κατασκευή.
Στην συνέχεια θα το μεταφέρει στις Καμάρες, ώστε να υπάρχει η ικανοποιητική απόσταση ανάμεσα στα μελίσσια γιατί αλλιώς οι μέλισσες θα επιστρέψουν στην αρχική τους κυψέλη.
Μία άλλη τεχνική που κάνουν οι μελισσοκόμοι είναι να ενώνουν ένα ορφανό μελίσσι που έχει μείνει χωρίς βασίλισσα σε κάποιο άλλο μελίσσι.
Όταν ένε μελίσσι είναι ορφανό τότε ο μελισσοκόμος ψεκάζει με τσίπουρο ή με κάποιο αιθέριο έλαιο ώστε να δεχτούν οι μέλισσες την νέα βασίλισσα.
Σε κάθε κυψέλη τοποθετούνται πλαίσια, ανάλογα με την κατάσταση του μελισσιού
Μας δείχνει κυψέλες με έξι πλαίσια, κυψέλες με τρία πλαίσια και τις μεγάλες με είκοσι πλαίσια.
Ο σκόπος είναι κάθε φορά που γίνονται όλες αυτές οι αλλαγές να διεγερθεί η βασίλισσα για να γεννά τα αυγά.
Ο γόνος των μελισσών.
Μας δείχνει σε κάποιες κυψέλες να υπάρχει και μέλι και γόνος.
Στην Σίφνο η μελισσοκομία βασίζεται, κυρίως, στο θυμάρι.
Το πολύτιμο βότανο ανοίγει, συνήθως, μετά τις 20 Μαϊου.
Στα παραθαλάσσια μέρη ανοίγει λίγο πιο γρήγορα, ενώ στα μέρη με κάποιο υψόμετρο ανοίγει λίγο αργότερα.
Αν η χρονιά έχει βροχές τότε η μέλισσες θα αξιοποιήσουν και τα ρείκη που ανθίζουν το φθινόπωρο.
Όταν δεν έχει βροχές χάνεται η δυνατότητα να εκμεταλλευτούν τα ρείκια.
Ο Γιώργος ο Σταυριανός μας δείχνει τα βασιλόκλουβα (τα κλουβιά για τις βασίλισσες).
Μας μιλάει για την ανάγκη να υπάρχουν spare βασίλισσες, βασίλισσες που να μπορούν να πάρουν την θέση αν μία βασίλισσα χαθεί, ή αν μια βασίλισσα είναι αδύναμη και δεν μπορεί να επιτελέσει τον ρόλο της.
Στην συνέχεια θα μας ξεναγήσει στο μελισσόσπιτο του μελισσοκηπιού.
Μα ς δείχνει τριψελίδιο με τρία πλαίσια και τρεις ξεχωριστές εισόδους.
Τα παλιά διψέλια, οι παλιές πήλινες κυψέλες χρησιμιοποιούνται, πλέον, σπάνια.
Το πήλινα διψέλι που μας έδειξε το πήρε ο πατέρας του από τον Τζουάννη τον Βαφία, το 1954
Ο Τζουάννης Βαφίας είχε και αυτός μελισσοκομείο, όπως και ο γιος του.
Το διψέλι έκλεινε με ένα καπάκι που ήταν μία πέτρα σιφνέϊκη από συγκεκριμένο μέρος της Σίφνου, όπως το Φοινικίδι.
Τον παλιό καιρό τις κερήθρες τις έφτιαχναν οι μέλισσες και οι μελισσοκόμοι χρησιμοποιούσαν ένα ειδικό εργαλείο για να κόψουν τις φυσικές κερήθρες. Μας δείχνει το εργαλείο, το οποίο ίσως να λεγόταν σκάλαθρο.
Μας έδειξε ακόμα την κρισάρα που χρησιμοποιούσαν για να στραγγίζει η κερήθρα, καθώς και τις προσωπίδες.
Η ιστορία της μελισσοκομίας ξεκινά σίγουρα πριν την Κατοχή με τον Σοφοκλή Τσακμακίδη που ήρθε στην Σίφνο από την Κωνσταντινούπολη.
Ο πατέρας του Γιώργου του Σταυριανού φοίτησε στην δεκαετία του ‘50
στην γεωπονική Σχολή στην Χίο, καθώς και στην Αμερικάνικη Γεωργική σχολή στην Θεσσαλονίκη
Μας είπε για τα μελισσοκομικά βιβλία που έγραψε ο Άγγελος Τυπάλδος- Ξυδιάς, ο οποίος μάλιστα είχε έρθει και στην Σίφνο για να καθοδηγήσεις τους μελισσοκόμους.
Στην Σίφνο τα ξύλινα κυψέλια τα έλεγαν στην αρχή «ευρωπαϊκά».
Τα πήλινα κυψέλια ελάχιστα χρησιμοποιούνται.
Το μέλι του Γιώργου του Σταυριανού πωλείται στο Κρεοπωλείο «ΤΟ ΣΤΑΥΡΙ»
στην Απολλωνία.
Τον ευχαριστούμε από καρδιάς για όλα όσα μοιράστηκε μαζί μας.
Δείτε το βίντεο:
