Ο καλός φίλος, Χρήστος Αποστολόπουλος, κοινοποίησε μία σπάνια
τηλεοπτική εμφάνιση/συνέντευξη του ποιητή Νίκου Καββαδία στο ΡΙΚ
(Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου).
https://vimeo.com/384981110?fbclid=IwAR1jjhT3r_tJB_K4KTvpXVAAJ4wdOz2KGOvQ0SVR1%20S0eC1AbwOBqMSKpW7g
Ο Μαραμπού στάθηκε απέναντι από τον τηλεοπτικό φακό το φθινόπωρο του
1973 όταν ο ποιητής ταξίδευε με το αγαπημένο του πλοίο, το «Απολλωνία»
της ΕΛΜΕΣ.
Μίλησε για την Κύπρο, για τους αγαπημένους του Κύπριους ποιητές, για τις
γυναίκες του νησιού.
Απάγγειλε δύο ποιήματά του με το δικό του μοναδικό και απαράμιλλο τρόπο.
Επιστροφή στον μαγικό κόσμο του “Απολλωνία” με το οποίο ο Μαραμπού
ταξίδεψε αρκετά χρόνια με καπετάνιο τον Σπύρο Βανδώρο.
“Mal du depart”
Η χαρμολύπη της αναχώρησης, ή πιο σωστά της μη αναχώρησης.
Να βλέπεις τα πλοία να σαλπάρουν για μακρινά ταξίδια και εσύ να μένεις για
πάντα στον ντόκο.
Οι πιο πολλοί από μας θα μείνουμε ιδανικοί και ανάξιοι εραστές των
μακρυσμένων ταξιδιών και των γαλάζιων πόντων.
Αλλά κάποιοι λίγοι, όπως ο Μαραμπού, έλυσαν τους κάβους και σαλπάρησαν
για ταξίδια μακρινά.
Σε κάποια στιγμή τον ρωτάει ο δημοσιογράφος του ΡΙΚ αν ετοιμάζει κάποια
καινούρια: ποιητική συλλογή ή κάποιο πεζό.
Ο Μαραμπού του απαντά:
«Σκοπό έχω! Σκοπό έχω, αλλά δεν μπορώ να το τελειώσω.
Ίσως θα πρέπει να πάω σε ένα φορτηγό να έχω τη μοναξιά για να μπορέσω
να γράψω.
Εδώ στα ποστάλια δεν έχει απομόνωση. Γιατί έχει κόσμο, έχει την αλλαγή,
καινούριους ανθρώπους, καινούρια χρώματα. Στα φορτηγά είναι αλλιώς»
Τα φορτηγά προτιμούσε.
Τα ποστάλια με τα οποία ταξίδεψε κυρίως μετά τον πόλεμο τα θεωρούσε
ξιπασμένα.
Η μάνα του τον είχε βάλει να ορκιστεί πως θα ταξίδια με τα ποστάλια και όχι
με τα φορτηγά. Γιατί φοβόταν η κ. Δωροθέα τα φορτηγά και τα μακρινά
λιμάνια. Κάπου σε ένα φορτηγό έχασε το στερνοπαίδι της.
Ο Καββαδίας λοιπόν ονειρευόταν να ταξιδέψει με τα φορτηγά.
Το «Ειρήνη», το φορτηγό που έρχεται συχνά στις Καμάρες και στα λιμάνια
των νησιών μας, θα ήταν ένα καλό πλοίο για τον Μαραμπού.
Από το «Απολλωνία» και το «Aquarious”, το τελευταίο του πλοίο, το
«Ειρήνη» θα ήταν ότι έπρεπε.
«Τα φορτηγά καράβια συλλογίζομαι
που γέρασαν και τώρα, λαβωμένα,
χωρίς ούτε μια βάρδια στο κατάστρωμα,
σαπίζουν στ’ ακρολίμανα δεμένα»
Οι στίχοι του Κώστα Ουράνη αποτυπώνουν τη φθορά του χρόνου.
Και ο ίδιος ο Μαραμπού στο ποίημά του «Καφάρ» (1933) δίνει ανάγλυφα την
εικόνα όσων είπε στον φακό του ΡΙΚ
«Τα φορτηγά είναι κακοτάξειδα κι αργούν,
μες στα ποστάλια πλήττεις, βλέποντας τουρίστες.
Το να φορτώνεις μήνες ρίζια στο Ραγκούν
είν΄ένα πράμα που σκοτώνει τους αρτίστες»
Και η γυναίκα πανταχού παρούσα στη ζωή και στο έργο του, όπως στους
στίχους του περίφημου «Μαραμπού» που έδωσε και τον τίτλο της πρώτης
ποιητικής του συλλογής που την εξέδωσε το 1933, όταν ήταν μόλις 23 ετών.
«Την εσκεφτόμουνα πολλές φορές στα φορτηγά,
ως ένα παραστάτη μου κι άγγελο φύλακά μου,
και μια φωτογραφία της στην πλώρη ήταν για με
όαση, που ένας συναντά μες στην καρδιά της Άμμου»
Τα φορτηγά αποτελούν τον ολοζώντανο χώρο όπου εκτυλίσσονται τα
ποιήματα του Κόλλια Καββαδία. Μικρές ναυτικές ιστορίες, βαθειά
ανθρώπινες, σκληρές, αλλά και τόσο λυτρωτικές.
Τα ταξίδια με τα φορτηγά που έκανε προπολεμικά στα πέρατα της γης του
έδωσαν την έμπνευση και τον οίστρο για να αποτυπώσει μοναδικά όλα όσα
έκρυβε βαθειά στην παιδική ψυχή του.
Και ας κλείσουμε με μερικούς στίχους από το ποίημά του «Yara Yara” που
περιλαμβάνεται στην τελευταία του ποιητική συλλογή «Τραβέρσο» που
εκδόθηκε αφού ο ποιητής σαλπάρησε για το τελευταίο του ταξίδι με το
φορτηγό που πάντα ονειρευόταν.
«Φώτα του Melbourne. Bαρετά κυλάει ο Yara Yara
ανάμεσα σε φορτηγά πελώρια και βουβά,
φέρνοντας προς το πέλαγος, χωρίς να δίνει διάρα,
του κοριτσιού το φίλημα, που στοίχισε ακριβά.
Γερά την ανεμόσκαλα. Kαφέ για τον πιλότο.
Λακίζετε, αλυσόδετοι του στεριανού καημού.
Kαι σένα, που σε κέρδισα μιανής νυχτιάς σε λότο,
σμίγεις και πας με τον καπνό του γκρίζου ποταμού.
Mια βάρκα θέλω, ποταμέ, να ρίξω από χαρτόνι,
όπως αυτές που παίζουνε στις όχθες μαθητές.
Σκοτώνει, πες μου, ο χωρισμός; ―Mατώνει, δε σκοτώνει.
Ποιός είπε φούντο; Ψέμματα. Δε φτάσαμε ποτές»
