Ποιος μπορεί να αντισταθεί στη μυρωδιά του βασιλικού όταν χαϊδεύουμε τα φύλλα του; Αρκεί και ένα μικρό αεράκι για να μοσχοβολήσει ο τόπος. Ο βασιλικός είναι ένα από τα πιο κοινά οικιακά φυτά. Τον συναντάμε στις περισσότερες γλάστρες, σε μπαλκόνια και κήπους.
Λίγη από την ιστορία του…
Θεωρείται ένα φυτό ευλογημένο για όλους του χριστιανούς και παίρνει το όνομα του από την ελληνική λέξη «βασιλεύς», που σημαίνει «βασιλιάς» και εδώ εννοείται ο Ιησούς Χριστός. Σύμφωνα με την Ιερά Παράδοση, είχε φυτρώσει στο μέρος που ήταν θαμμένος ο Τίμιος Σταυρός και από το έντονο άρωμα του τον ανακάλυψε η Αγία Ελένη. Γι’ αυτό ονομάζεται και σταυρολούλουδο και είναι γνωστός από την αρχαιότητα.
Πρόκειται για ετήσιο αρωματικό, ποώδες φυτό που κατάγεται από την τροπική ζώνη της Αφρικής και της Ασίας, ειδικά της Ινδίας. Η άλλη ονομασία του είναι Ώκιμον το βασιλικόν και ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών Λαμιίδων (δυόσμων) και στη τάξη των Σωληνανθών. Σήμερα καλλιεργείται στη Γαλλία, Ιταλία, Αίγυπτο, Μαδαγασκάρη, Ουγγαρία, Ινδονησία, Μαρόκο, Ισραήλ, Ελλάδα και τις ΗΠΑ.
Οι χρήσεις του; Πραγματικά πολλές!
Καταρχάς να ξεκαθαρίσουμε ότι υπάρχουν πολλές ποικιλίες του βασιλικού.
Αυτές που συναντάμε στη χώρα μας περισσότερο είναι:
Ο γλυκός – πλατύφυλλος βασιλικός, ο οποίος έχει την μεγαλύτερη περιεκτικότητα αιθέριου ελαίου, την περισσότερη εμπορική διαθεσιμότητα και οικονομική σημασία και καλλιεργείται παντού
Ο Ελληνικός – λεπτόφυλλος βασιλικός, με τα πολύ μικρά φύλλα που βλέπουμε συνήθως σε γλάστρες και χαϊδεύουμε τα φύλλα για το υπέροχο άρωμα του
Ο Μαυρομίτικος – Αγιορείτικος βασιλικός, που έχει φύλλα και άνθη ή μόνο άνθη με σκούρο ιώδες χρώμα
Ο σγουρός βασιλικός, με μεγάλα και σγουρά φύλλα
Από πλευράς αρώματος υπάρχουν διάφοροι βασιλικοί γνωστοί ως Lemon, Cinnamon, Spicy, Camphor, Anise και Licorice basil
Στη μαγειρική: θεωρείται μαγειρικό βότανο. Και μάλιστα, από τα πιο αγαπημένα!
Χρησιμοποιείται φρέσκος και ξηρός αλλά προστίθεται τελευταία στιγμή, ώστε να μη καταστρέψει τη γεύση του το μαγείρεμα. Ο γλυκός βασιλικός αναφέρεται ως λαχανικό λόγω της χρήσης του σε όλες τις κουζίνες, ειδικά στην Ιταλία που γεννήθηκε η σάλτσα πέστο (δημοφιλές καρύκευμα με βάση τον βασιλικό) που χρησιμοποιείται πολύ στα ζυμαρικά. Αρωματίζει διάφορα ψητά, σαλάτες, βραστά, κοκκινιστά, σούπες.
Χρησιμοποιείται επίσης, στις κουζίνες της Νοτιοανατολικής Ασίας, Ινδονησίας, Ταϊλάνδης, Μαλαισίας, Βιετνάμ, Καμπότζης, Λάος και της Ταϊβάν. Αναλόγως με το είδος και την ποικιλία, η μυρωδιά και η γεύση του φυτού μοιάζει με γλυκάνισο, με έντονη, με πικάντικη και συχνά με γλυκιά μυρωδιά. Και βέβαια, η χρήση του είναι και διακοσμητική, αφού αποτελεί εξαιρετική γαρνιτούρα για πολλά πιάτα.
Ο βασιλικός θεωρείται από πολλούς συγγραφείς μαγειρικής, ως ο «βασιλιάς των βοτάνων».
Στην αρωματοποιία: τα αιθέρια έλαια των διαφόρων ποικιλιών του βασιλικού χρησιμοποιούνται στην αρωματοποιία και την αρωματοθεραπεία. Μάλιστα, έρευνες έχουν δείξει ότι έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές, αντιιικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες και βοηθάνε ακόμα στην αντιμετώπιση του καρκίνου.
Στον κήπο – στη γλάστρα: πολλές ποικιλίες και ειδικά ο λεπτόφυλλος, χρησιμοποιούνται ως αρωματικά και καλλωπιστικά φυτά. Συχνά, τον συναντάμε σε πολλά τραπεζάκια σε αυλές και μπαλκόνια, να διακοσμεί τον χώρο και να θυμίζει την παρουσία του με τη μυρωδιά του.
Στη φαρμακευτική:
Η γενική χρησιμότητα του σχετίζεται με το γαστρεντερικό σύστημα, αφού το ισορροπεί και ανακουφίζει από τις κράμπες στο στομάχι, γαστρική καταρροή, εμετό, εντερική καταρροή, δυσκοιλιότητα, εντερίτιδα, διάρροια, αέρια και σπασμούς
Αποτελεί καλό διουρητικό
Καταπραΰνει τον πονοκέφαλο
Στην αρχαιότητα, τον χρησιμοποιούσαν ως επίθεμα μετά από δάγκωμα εντόμου, σκορπιού ή και φιδιού
Ηρεμεί τον βήχα
Βοηθάει στη δυσλειτουργία των νεφρών
Καρδιοτονωτική δράση
Είναι προσαρμογόνο βότανο που βοηθά στη μείωση της κορτιζόλης
Μια μελέτη του αιθέριου ελαίου έδειξε αντιμυκητιακές και έντομο-απωθητικές ιδιότητες.
