Ο παλαιός βιολιστής Κώστας Χρύσος-Σουρτασήφης. Από το βιβλίο του Α. Τρούλλου «Ο Σιφνέικος γάμος
με τα τραγούδια και τα ανέκδοτα».
Στο ρεπερτόριο του σιφνέικου γλεντιού με τα παραδοσιακά όργανα (βιολί-λαούτο), έχουν
ενσωματωθεί τραγούδια της δισκογραφίας της περιόδου από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 μέχρι και
τις αρχές της δεκαετίας του 1960. Μεταγενέστερες περιπτώσεις είναι πιο σπάνιες. Οι τοπικοί,
εμπειρικοί συνήθως, οργανοπαίκτες έπαιρναν τα τραγούδια αυτά από τους δίσκους γραμμοφώνου και
τα προσάρμοζαν στο σιφνέικο τοπικό ιδίωμα και με την συγκεκριμένη ενορχήστρωση (βιολί-λαούτο).
Δεν αποκλείεται ο τρόπος διάδοσης στη Σίφνο να γίνονταν και με άλλο τρόπο (π.χ. από προσωπική
αλληλεπίδραση των τοπικών οργανοπαικτών με τους δημιουργούς των τραγουδιών αυτών). Με το
πέρασμα των δεκαετιών, ορισμένα από τα τραγούδια αυτά ενσωματώθηκαν πλήρως στο σιφνέικο
γλέντι. Εν τω μεταξύ, μπορεί τα τραγούδια αυτά να έκαναν την εποχή που εμφανίστηκαν μεγάλη
επιτυχία και να διαδόθηκαν πανελλήνια, αλλά με το πέρασμα του χρόνου ξεχάστηκαν στην υπόλοιπη
Ελλάδα ενώ παρέμειναν στη Σίφνο.
Με την πρόοδο του διαδικτύου και με τις πλούσιες βάσεις δεδομένων που υπάρχουν, είναι πια
εύκολο σήμερα να εντοπίσουμε την προέλευση για αρκετά από αυτά. Θα παρουσιάζουμε τέτοια
τραγούδια και σκοπούς τα οποία είναι αρκετά γνωστά στα σιφνέικα γλέντια και θα παραπέμπουμε στις
πρώτες εκτελέσεις της δισκογραφίας. Θα παραπέμπουμε και σε συνδέσμους για όποιον θέλει να ψάξει
πιο πολύ.
Α. Το Κατινάκι
Το 1932 δισκογραφείται το τραγουδάκι με τίτλο «Το Κατινάκι» σε στίχους Αντώνη Βώττη, μουσική των
Γιάννη Κυπαρίσση – Αντώνη Βώττη και με εκτελεστές τους Κούλα Γκιουζέπε και Ιωάννη Ιατρού. Το
τραγούδι αυτό είναι από επιθεώρηση της εποχής, με τίτλο «Τσαλαπετεινός»
Στη Σίφνο εντάσσεται στα Ευρωπαϊκά και χορεύεται ως φοξ αγκλαί. Σε σχέση με τους στίχους της
ηχογράφησης, στη Σίφνο λέγονται και άλλα στιχάκια. Το πιθανότερο, αυτά τα στιχάκια να προέρχονται
από εκτελέσεις εκτός δισκογραφίας, που σχετίζονται με διάφορες επιθεωρησιακές παραστάσεις.
Επίσης, προς το τέλος, το τραγούδι μετατρέπεται σε ένα είδος αμανέ. Αυτό το μέρος δεν διατηρήθηκε
στη Σιφνέικη εκδοχή.
Β. Ελενιώ
Δημοφιλές στα Σιφνέικα γλέντια είναι ένα δημοτικοφανές της εποχής εκείνης που δισκογραφήθηκε με
τίτλο «Το σγουρόμαλλο αρνί». Τραγουδίστρια είναι η γνωστή Δανάη. Οι δημιουργοί του μπορεί να
είναι είτε οι Μ. Κατριβάνος/Α. Μαγγανάρης είτε οι Α. Τριανταφυλλίδης/ Κ. Κοφινιώτης.
Στη Σίφνο είναι γνωστό ως «Ελενιώ». Αν και το τραγούδι είναι γρήγορο, στα Σιφνέικα γλέντια παίζεται
μάλλον αργά και δεν χορεύεται.
Ευχαριστούμε τον κ. Φώτη Χατζίδη για την πολύτιμη συμβολή του.
Πηγές: Εικονικό Μουσείο Αρχείου Κουνάδη, Ιστότοπος rebetiko.sealabs.net
Παρόλο που τα τραγούδια αυτά δεν προέρχονται από τη Σίφνο, ο τρόπος που διαμορφώθηκαν
από τους τοπικούς οργανοπαίκτες και τον κόσμο και το ύφος που αποκρυσταλλώθηκε τα καθιστά
αναπόσπαστο μέρος της Σιφνέικης παράδοσης. Εάν θέλετε να δείτε πώς διαμορφώθηκαν, πάρτε τα
βιολιά και ζητήστε να σας τα παίξουν.
Άλλες αναρτήσεις:
1. «Εκατό χιλιάδες λίρες» https://kaipoutheos.gr/2022/07/%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%85%ce%b4%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%83-%ce%b4%ce%b9%cf%83%ce%ba%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b9%ce%b1%cf%83-%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%83%ce%b9%cf%86%ce%bd%ce%bf-2.html
2. «Η σκληρή καρδιά σου» https://kaipoutheos.gr/2022/06/%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%85%ce%b4%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%83-%ce%b4%ce%b9%cf%83%ce%ba%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b9%ce%b1%cf%83-%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%83%ce%b9%cf%86%ce%bd%ce%bf.html
3. «Απονε τύραννε» https://kaipoutheos.gr/2022/07/%ce%b1%cf%80%ce%bf%ce%bd%ce%b5-%cf%84%cf%85%cf%81%ce%b1%ce%bd%ce%bd%ce%b5-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b5%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b5%cf%88%ce%b5%cf%83-%cf%84%ce%b7-%ce%b6%ce%b7%cf%83%ce%b7.html
4. «Ωρες σε κρυφοκοιτάζω (σου σου σου και πίτσι πίτσι) https://kaipoutheos.gr/2022/07/%cf%89%cf%81%ce%b5%cf%83-%cf%83%ce%b5-%ce%ba%cf%81%cf%85%cf%86%ce%bf%ce%ba%ce%bf%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%b6%cf%89-%cf%83%ce%bf%cf%85-%cf%83%ce%bf%cf%85-%cf%83%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%80%ce%b9.html
6. «Καημό μες στην καρδούλα μου» https://kaipoutheos.gr/2022/07/%ce%ba%ce%b1%ce%b7%ce%bc%ce%bf-%ce%bc%ce%b5%cf%83-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%ba%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b1-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%85%ce%b4%ce%b9%ce%b1.html
7. «Νύχτα μες στους δρόμους. Μάρω-Μάρω». https://kaipoutheos.gr/2022/08/%ce%bd%cf%85%cf%87%cf%84%ce%b1-%ce%bc%ce%b5-%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%83-%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%bf%cf%85%cf%83-%ce%bc%ce%b1%cf%81%cf%89-%ce%bc%ce%b1%cf%81%cf%89-%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf.html
8. “Μες στα μαχαίρια θα μπλεχτώ»
