Νικολός Αντιλαβής (βιολί), Μανώλης Λουκατάρης (λαούτο), περί το 1930. Από το βιβλίο του Α.
Τρούλλου « Ο Σιφνέικος γάμος με τα τραγούδια και τα ανέκδοτα».
Στο ρεπερτόριο του σιφνέικου γλεντιού με τα παραδοσιακά όργανα (βιολί-λαούτο), έχουν
ενσωματωθεί τραγούδια της δισκογραφίας της περιόδου από τα τέλη της δεκαετίας του 1920 μέχρι και
τις αρχές της δεκαετίας του 1960. Μεταγενέστερες περιπτώσεις είναι πιο σπάνιες. Οι τοπικοί,
εμπειρικοί συνήθως, οργανοπαίκτες έπαιρναν τα τραγούδια αυτά από τους δίσκους γραμμοφώνου και
τα προσάρμοζαν στο σιφνέικο τοπικό ιδίωμα και με την συγκεκριμένη ενορχήστρωση (βιολί-λαούτο).
Δεν αποκλείεται ο τρόπος διάδοσης στη Σίφνο να γίνονταν και με άλλο τρόπο (π.χ. από προσωπική
αλληλεπίδραση των τοπικών οργανοπαικτών με τους δημιουργούς των τραγουδιών αυτών). Με το
πέρασμα των δεκαετιών, ορισμένα από τα τραγούδια αυτά ενσωματώθηκαν πλήρως στο σιφνέικο
γλέντι. Εν τω μεταξύ, μπορεί τα τραγούδια αυτά να έκαναν την εποχή που εμφανίστηκαν μεγάλη
επιτυχία και να διαδόθηκαν πανελλήνια, αλλά με το πέρασμα του χρόνου ξεχάστηκαν στην υπόλοιπη
Ελλάδα ενώ παρέμειναν στη Σίφνο.
Με την πρόοδο του διαδικτύου και με τις πλούσιες βάσεις δεδομένων που υπάρχουν, είναι πια
εύκολο σήμερα να εντοπίσουμε την προέλευση για αρκετά από αυτά. Θα παρουσιάζουμε τέτοια
τραγούδια και σκοπούς τα οποία είναι αρκετά γνωστά στα σιφνέικα γλέντια και θα παραπέμπουμε στις
πρώτες εκτελέσεις της δισκογραφίας. Θα παραπέμπουμε και σε συνδέσμους για όποιον θέλει να ψάξει
πιο πολύ.
Ο Αντώνης Διαμαντίδης (1892-1945), γνωστός με το παρατσούκλι Νταλγκάς, υπήρξε σπουδαίος
μουσικός (συνθέτης, στιχουργός, οργανοπαίκτης) αλλά κυρίως ερμηνευτής του ρεμπέτικου.
Προπολεμικά, ηχογράφησε μεγάλο αριθμό τραγουδιών, από δημοτικά μέχρι σμυρνέικα και ρεμπέτικα.
Το 1931 ηχογραφήθηκε στο όνομά του ως δημιουργός, τραγούδι με τον τίτλο «Μαρικάρα μου».
Πολλές από τις ηχογραφήσεις του Νταλγκά έχουν αναβιώσει και παίζονται μέχρι σήμερα. Το
συγκεκριμένο όμως τραγούδι του, απ΄όσο μπορούμε να ξέρουμε, είναι σχετικά άγνωστο σήμερα. Για
παράδειγμα, οι αναρτήσεις του τραγουδιού στο youtube έχουν μικρή επισκεψιμότητα. Στη Σίφνο έχει
ενσωματωθεί στα γλέντια και είναι γνωστό από τα λόγια της πρώτης στροφής «Μες στα μαχαίρια θα
μπλεχτώ» Ανήκει στις περιπτώσεις ενσωμάτωσης όπου η επίδραση των τοπικών εμπειρικών
οργανοπαικτών ήταν κρίσιμη. Το βιολί παίζει το τραγουδιστικό μέρος αλλά παίζεται και το μέρος της
εισαγωγής. Το τέμπο στο Σιφνεικο γλέντι είναι γενικα πιο γρήγορο από αυτό της εκτέλεσης. Στο
Σιφνέικο γλέντι το τραγούδι, γενικά, δεν χορεύεται αλλά είναι περισσότερο καθιστικό.
Εκτός από τα δίστιχα της κανονικής εκτέλεσης στο Σιφνέικο γλέντι λέγονται και αρκετά δίστιχα εκτός
αυτής. Ιδιαίτερα, στο σκοπό αυτό λέγονται τα στιχάκια από ένα άλλο διάσημο τραγούδι της εποχής
εκείνης, της «Κακούργας Πεθεράς» («καημένε Αθανασόπουλε»), του Ι. Μοντανάρη.
Πηγές: ελληνική Wikipedia, ιστότοπος rebetiko.sealabs.net
Παρόλο που τα τραγούδια αυτά δεν προέρχονται από τη Σίφνο, ο τρόπος που διαμορφώθηκαν
από τους τοπικούς οργανοπαίκτες και τον κόσμο και το ύφος που αποκρυσταλλώθηκε τα καθιστά
αναπόσπαστο μέρος της Σιφνέικης παράδοσης. Εάν θέλετε να δείτε πώς διαμορφώθηκαν, πάρτε τα
βιολιά και ζητήστε να σας τα παίξουν.
Άλλες αναρτήσεις:
1. «Εκατό χιλιάδες λίρες» https://kaipoutheos.gr/2022/07/%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%85%ce%b4%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%83-%ce%b4%ce%b9%cf%83%ce%ba%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b9%ce%b1%cf%83-%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%83%ce%b9%cf%86%ce%bd%ce%bf-2.html
2. «Η σκληρή καρδιά σου» https://kaipoutheos.gr/2022/06/%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%85%ce%b4%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%83-%ce%b4%ce%b9%cf%83%ce%ba%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b9%ce%b1%cf%83-%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%83%ce%b9%cf%86%ce%bd%ce%bf.html
3. «Απονε τύραννε» https://kaipoutheos.gr/2022/07/%ce%b1%cf%80%ce%bf%ce%bd%ce%b5-%cf%84%cf%85%cf%81%ce%b1%ce%bd%ce%bd%ce%b5-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b5%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b5%cf%88%ce%b5%cf%83-%cf%84%ce%b7-%ce%b6%ce%b7%cf%83%ce%b7.html
4. «Ωρες σε κρυφοκοιτάζω (σου σου σου και πίτσι πίτσι) https://kaipoutheos.gr/2022/07/%cf%89%cf%81%ce%b5%cf%83-%cf%83%ce%b5-%ce%ba%cf%81%cf%85%cf%86%ce%bf%ce%ba%ce%bf%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%b6%cf%89-%cf%83%ce%bf%cf%85-%cf%83%ce%bf%cf%85-%cf%83%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%80%ce%b9.html
6. «Καημό μες στην καρδούλα μου» https://kaipoutheos.gr/2022/07/%ce%ba%ce%b1%ce%b7%ce%bc%ce%bf-%ce%bc%ce%b5%cf%83-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%ba%ce%b1%cf%81%ce%b4%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b1-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%85%ce%b4%ce%b9%ce%b1.html
7. «Νύχτα μες στους δρόμους. Μάρω-Μάρω». https://kaipoutheos.gr/2022/08/%ce%bd%cf%85%cf%87%cf%84%ce%b1-%ce%bc%ce%b5-%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%85%cf%83-%ce%b4%cf%81%ce%bf%ce%bc%ce%bf%cf%85%cf%83-%ce%bc%ce%b1%cf%81%cf%89-%ce%bc%ce%b1%cf%81%cf%89-%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf.html
