Α]Αντί προλόγου.
Δεν τρέφομε ψευδαισθήσεις. Γνωρίζομε ότι κάθε φορά που αναφερόμαστε στη σημασία
κλασικών εννοιών, τοποθετούμαστε στις αντίπερα όχθες, σαν κάτι να ξεβολεύει τη νηνεμία
της νησιώτικης αυτοπεποίθησής μας. Ακόμα και εκεί όπου γίνονται δεκτές, αυτό συμβαίνει
κατά παραχώρηση, και όχι ως πολιτισμική συμβολή σε όσα κραταιά συγκροτούν την
Κυκλαδίτικη ύπαρξή μας και καταδεικνύουν την οικουμενικότητα της Σιφνιοσύνης.
Και κάτι πιο προσωπικό : Δεν γνωρίζομε μέχρι σήμερα κάτι που να αντικαθιστά σθεναρά τις
αξίες και τις αρχές, με τις οποίες ανδρώθηκε η γενιά μας και οι Σιφνέικες γενιές πριν από τη
δική μας πάνω σ΄αυτό το ευλογημένο νησί και που να μπορούμε εμείς να τις
εμπιστευόμαστε ως παρακαταθήκη στα παιδιά μας.
Μία από τις αφορμές της καταγραφής σχετικών απόψεων υπήρξαν -2- επετειακοί
εορτασμοί:Τα 200 χρόνια από τον Εθνικό Ξεσηκωμό του 1821 [1821-2021] και τα 100
χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή [1922-2022]. Ίσως μέσα από τις αφορμές αυτές
κατανοούμε το [ρεαλιστικό;;;] ερώτημα του τίτλου.
Β]Πιο συγκεκριμένα.
Έχει διατηρήσει την αξία της η Σίφνος ως ξεχωριστό νησί στο πέρασμα των αιώνων; Έχει
σημασία αυτή την αξία σήμερα να τήν προσδιορίζομε, να τήν επισημαίνομε και να τήν
προβάλομε ή δεν έχει πια κανένα νόημα; Μπορούμε να τήν κρατούμε μακριά από κάθε
έννοια τουριστικού φολκλόρ και έξω από δήθεν…’’ παραδοσιακές’’ νοοτροπίες; Για να μήν
εγκλωβιζόμαστε σε αφηρημένες γενικότητες, άς διερωτώμαστε πιο χειροπιαστά.
1.-Ποιες αξίες δημιούργησαν οι πρόγονοι στο νησί μας, στη μέση του Αιγαίου; Ποιες
προτεραιότητες έθεσαν στη ζωή τους στην πορεία του χρόνου; Αξίζουν τόσο, ώστε εμείς, οι
σημερινοί απόγονοι, να στηριζόμαστε σ΄αυτές τις αρχές, εδραιώνοντας την παρουσία μας
στη νησιώτικη πραγματικότητα, στη σύγχρονη εποχή, αλλά και στο μέλλον; Μπορούμε
εμείς να τίς εμπλουτίζομε προς όφελος των επερχόμενων γενεών, που επιλέγουν να ζούν
και να δημιουργούν πάνω στη Σίφνο;;;
2.-Ποια είναι η εσωτερική δύναμη που κάνει τους Σιφνιούς ανά τους αιώνες να διατηρούν
τέτοιο ακμαίο πνευματικό επίπεδο; Πώς αρμολοήθηκε η βιοτή μας με το Χριστιανισμό και
την Ορθοδοξία; [Προς Θεού, όχι με την θρησκεία]. Πώς η Εκκλησία και όσα συνδέονται με
το εκκλησιαστικό βίωμα στο νησί μας, όπως ο πλούτος των Ναών και των Προσκυνημάτων,
οι πολλές Ενορίες, το Σιφνέικο Πανηγύρι, οι Αγκαρικές Λειτουργίες, νοηματοδοτούν το
νησιώτικο βίο μας;;;
3.-Ποιες ακριβώς είναι οι πτυχές που πιστοποιούν και τεκμηριώνουν αυτή τη συνέχεια;
Είναι η παιδεία και ο πολιτισμός, είναι η ιστορία και η παράδοση, είναι η γλώσσα και η
ποίηση, είναι η τέχνη και η τεχνική, είναι η καθημερινότητα της ζήσης μας, είναι η αιώνια
ελληνική θάλασσα και η απαλόγραμμη φύση, είναι η αρχιτεκτονική και το γαλήνιο τοπίο;
Είναι κάτι άλλο;;;
4.-Υπάρχει συνέχεια μεταξύ προϊστορικής-αρχαίας-προχριστιανικής-μεταχριστιανικής-
βυζαντινής και νεότερης εκπαίδευσης, τέχνης και παραδοσιακών μορφών πολιτισμού πάνω
στη Σίφνο; Γνωρίζουν οι σημερινοί Σιφνιοί κάποια σαφή δείγματα αυτών των ιστορικών
περιόδων;;;
5.-Πώς ερμηνεύεται ο ενεργός και πρωταγωνιστικός ρόλος των κατοίκων της Σίφνου
προεπαναστατικά, και μάλιστα των πιο μορφωμένων και καλλιεργημένων, σε όλα τα
καθοριστικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης κατά της τουρκικής σκλαβιάς, αλλά και
μετεπαναστατικά, με μπροστάρηδες τις οικογένειες Χρυσογέλου, Κώνστα, Ψαραύτη,
Σπεράντσα,….; Πώς συντελέστηκε αυτό το μέγα θαύμα, δηλαδή να διατηρηθεί η νησιώτικη
και Σιφνέικη συνείδησή μας στα 400 χρόνια της τουρκικής θηριωδίας, που «τά σκέπαζε η
φοβέρα και τά πλάκωνε η σκλαβιά»;;;
6.-Για να ξεκαθαρίζομε εμείς οι σύγχρονοι Σιφνιοί κάποια από τα παραπάνω ερωτήματα,
οφείλομε να αποκτούμε γνώσεις από τα διδάγματα της δράσης όσων προσώπων
σεβάστηκαν και εκτίμησαν οι προηγούμενες γενιές των Γονέων και των συμπατριωτών μας,
παραδίνοντας σ΄εμάς σπουδαίο παράδειγμα συνέχειας και ενότητας της Σιφνιοσύνης.
7.-Εδώ προκύπτει ένα σύνθετο ερώτημα : Πώς γίνεται νάχουν διατηρήσει οι Σιφνιοί τη
συνείδησή και την αυτογνωσία τους ύστερα από 400 χρόνια βάρβαρης κατάκτησης, αλλά ,
και πιο πριν, πολλούς αιώνες με ξενικές κατοχές, ενώ σήμερα φαίνεται ότι εμείς-σε
συνθήκες ελευθερίας-κινδυνεύομε να αλλοτριωθούμε; Και ποιοι είναι οι παράγοντες που
συντείνουν σε αυτή την αλλοτρίωση; Ποια είναι τα στοιχεία που μάς κάνουν να
αδιαφορούμε και να απεμπολούμε το μεγαλείο και τις χαρές, που πρόσφερε στο Σιφνιό της
σκληρής βιοπάλης η λιτή, σκληρή, επίπονη, ωστόσο όμως ικανοποιητική, ανοιχτόκαρδη, με
αρχοντική καύχηση βιοτή του;;;
8.-Υπάρχει στα χρόνια μας η περίπτωση να ακολουθούμε μία Σιφνέικη καθημερινότητα,
που να περικλείει κάποιες από τις χαρές και την αυτάρκεια που βίωναν μέχρι πριν λίγες
δεκαετίες οι Γονείς μας, συνυπάρχοντας με τους γείτονές μας, μέσα στην ξεγνοιασιά και
στη δοξολογία του «έχει ο Θεός»; Μπορούμε σήμερα να ζούμε χωρίς τον εγωπαθή
ατομοκεντρισμό, χωρίς ζηλοφθονίες και πλεονεξίες, μακριά από το ανικανοποίητο της
λοιμικής χρσιμοθηρίας και του ξεπεσμένου εντυπωσιασμού;;;
9.Βιώνομε σήμερα μία δραματική σύγχυση : Σε ποια ταυτότητα προσανατολίζεται ένα νέο
Σιφνιωτόπουλο, που σέβεται τον τόπο του και επιλέγει να ζεί πάνω στη Σίφνο; Αναζητεί τη
μαζική στροφή στη-χωρίς όρους και όρια-τουριστική ….’’ανάπτυξη’’ ή στη Σιφνέικη
ταυτότητα που αναδεικνύει ανεξίτηλα και αξιοθαύμαστα τη διαχρονική μας συνέχεια στις
Κυκλάδες, στο Αρχιπέλαγος, στην Ελλάδα μας; Αξίζει να περιφρουρούμε κραταιά την
πρόταση πολιτισμού που κομίζει η Σίφνος ανά τους αιώνες και που μάς κράτησε
αλώβητους και ισχυρούς μέχρι σήμερα ή προτιμούμε την ακυρώνομε, επιλέγοντας
αλλότριους, ανέξοδους, ανώδυνους και ευκολοδιάβατους ατραπούς, που δεν γνωρίζουμε
πού μάς οδηγούν και πού μάς βγάζουν;;;
10.-Μπορεί η Σίφνος να καταλήξει επί ημερών μας ένα νησί μόνο για τουριστική
εκμετάλλευση; Μπορούμε εμείς οι ντόπιοι Σιφνιοί να ζούμε πάνω σ΄ αυτή τη χρυσή, την
ολοφώτεινη ράχη του Αιγαίου, που ταξιδεύει τα τιμαλφή πετάγματα της ψυχής μας και
που δοξάζει τη Ρωμιοσύνη, εργαζόμενοι ως υπηρετικό προσωπικό των επισκεπτών μας
μόνον;;;
Γ]Αντί επιλόγου.
Οι όποιες-δικές σας πλέον-απαντήσεις ή τοποθετήσεις στους προβληματισμούς του
κειμένου, αξίζουν παλλαπλά, εφόσον μάς κατευθύνουν σε πρόσθετες αποφάσεις, σχετικές
με το πού και πώς επιθυμούμε να πορευόμαστε με το όραμα μιάς καλύτερης Σίφνου.
Οι ως άνω απόψεις μας εκφέρονται χωρίς απαίτηση επιστημοσύνης ή άλλης έγκυρης και
μονομερούς παράθεσης. Το μόνο βέβαιο που επιθυμούμε να μοιραστούμε μαζί σας είναι
ότι κατατίθενται με ζωηρό ενδιαφέρον για τους Σιφνιούς συμπολίτες μας, καθώς και για
τους αγαπητούς φίλους του νησιού μας. Κυρίως όμως είναι γραμμένες με το χέρι στην
καρδιά και με πλήρη σεβασμό σε ό,τι εκπροσωπεί η Σίφνος και η Σιφνιοσύνη μας.—
Γιώργος Νίκου Θεοδώρου.
————————————–
ΣΙΦΝΟΣ, Πέμπτη|22 α Σεπτεμβρίου 2022.
