Το καλοκαίρι είναι εδώ και η χώρα μας, κατέχοντας την 11η θέση σε παγκόσμια κλίμακα στον κατάλογο των χωρών με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή, προσφέρει πολλές ευκαιρίες για απόλαυση της θάλασσας μέσω της κολύμβησης και άλλων δραστηριοτήτων αναψυχής. Η κολύμβηση αποτελεί μία από τις πιο ωφέλιμες μορφές άσκησης, καθώς βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία, προστατεύει τις αρθρώσεις, συμβάλλει στη μείωση του άγχους και βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου. Ωστόσο, ένας πνιγμός μπορεί να συμβεί γρήγορα, συχνά μέσα σε μόλις 20 έως 60 δευτερόλεπτα. Γι’ αυτό η ενημέρωση, η πρόληψη και η τήρηση βασικών κανόνων ασφάλειας στη θάλασσα αποτελούν προϋποθέσεις για να απολαμβάνουμε με ασφάλεια τα οφέλη της κολύμβησης. Η πρόληψη των πνιγμών αποτελεί βασική προτεραιότητα της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ.
Κύριες αιτίες πνιγμού
Άγνοια κολύμβησης
Έλλειψη στενής και αδιάλειπτης επίβλεψης παιδιών
Έλλειψη περίφραξης σε κολυμβητικές δεξαμενές (πισίνες)
Κατανάλωση αλκοόλ
Μη λήψη ιατρικής συμβουλής όταν υφίσταται ιστορικό υποκείμενων νοσημάτων που αυξάνουν τον κίνδυνο πνιγμού (π.χ. καρδιολογικές παθήσεις, άνοια, επιληψία ή άλλες νευρολογικές παθήσεις)
Αγνόηση της πρόγνωσης του καιρού
Αποτυχία ορθής χρήσης σωσιβίων και προστατευτικού εξοπλισμού σε υδάτινες δραστηριότητες.
Επιδημιολογικά δεδομένα
Ο πνιγμός αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό παγκοσμίως αντιπροσωπεύοντας το 7% όλων των θανάτων που σχετίζονται με τραυματισμούς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), 300.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό κάθε χρόνο, με τα παιδιά και τους νέους να επηρεάζονται δυσανάλογα. Τα μικρά παιδιά κάτω των 5 ετών αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των θανάτων από πνιγμό ενώ παρουσιάζουν την υψηλότερη θνησιμότητα από πνιγμό (10,9 θανάτους/100.000 πληθυσμού), ακολουθούμενα από τους ηλικιωμένους 70 ετών και άνω (7,7 θανάτους/100.000 πληθυσμού).
Στην Ελλάδα, η συχνότητα των πνιγμών εκτιμάται στους 3,6 ανά 100.000 πληθυσμού, σύμφωνα με την πρώτη έκθεση του ΠΟΥ για την παγκόσμια κατάσταση για την πρόληψη των πνιγμών, στην οποία συμμετείχε ο ΕΟΔΥ. Την τελευταία πενταετία ετησίως καταγράφονται κατά μέσο όρο 378 θανάσιμα ατυχήματα στο υδάτινο περιβάλλον (θάλασσα και εσωτερικά ύδατα), με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών (99%, Ν=373) να συμβαίνουν στη θάλασσα. Οι άνδρες αποτελούν το 67% των θυμάτων ενώ η ηλικιακή ομάδα που πλήττεται περισσότερο, αντιπροσωπεύοντας το 81% των θυμάτων, είναι τα άτομα άνω των 60 ετών, αναδεικνύοντας την ανάγκη στοχευμένων δράσεων πρόληψης στην τρίτη ηλικία (Παρατηρητήριο Ατυχημάτων, Safe Water Sports).
Δράσεις πρόληψης του ΕΟΔΥ
Η προαγωγή της υγείας, η πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων και η μείωση του φορτίου των μη μεταδοτικών νοσημάτων αποτελούν βασικές προτεραιότητες του ΕΟΔΥ. Στο πλαίσιο αυτό, ο Οργανισμός ενισχύει τις συνέργειές του με την κοινωνία των πολιτών και αναπτύσσει στοχευμένες δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης. Σε αυτή την κατεύθυνση, συνεργάζεται με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Safe Water Sports (SWS) για την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των ατόμων τρίτης ηλικίας.
Κεντρικό πυλώνα αποτελεί η καμπάνια «Το καλοκαίρι μένουμε ασφαλείς», σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, με στόχο την προώθηση ασφαλούς συμπεριφοράς στη θάλασσα. Οι ενημερωτικές δράσεις πραγματοποιούνται στο Πλωτό Μουσείο «Νεράιδα» και σε ΚΑΠΗ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη με σταδιακή επέκταση και σε άλλες πόλεις. Η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του κοινού περιλαμβάνει επίσης δράσεις όπως η παραγωγή και διανομή έντυπου ενημερωτικού υλικού, η δημιουργία ραδιοφωνικού σποτ και η χορήγηση της αιγίδας του ΕΟΔΥ σε τηλεοπτικό σποτ, η διοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων, καθώς και η διαρκής ενημέρωση των πολιτών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της ιστοσελίδας. Συνολικά, εντός της τελευταίας διετίας, οι δράσεις έχουν ωφελήσει περισσότερους από 7.500 πολίτες με τον εκτιμώμενο αριθμό να είναι ακόμα μεγαλύτερος.
Αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα εκπαίδευσης και των παιδιών σχετικά με τους βασικούς κανόνες ασφάλειάς τους στο υδάτινο περιβάλλον, ο ΕΟΔΥ έχει διοργανώσει κατά τη διάρκεια της φετινής θερινής περιόδου εκπαιδευτικές επισκέψεις σε παιδικές κατασκηνώσεις της Αττικής. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που έχει δημιουργηθεί από τον SWS και είναι εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας, κάνει χρήση διαδραστικών βιωματικών παιχνιδιών, προσαρμοσμένων στις μικρές ηλικίες.
Στόχος παραμένει η μείωση των πνιγμών και η καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας στο υδάτινο περιβάλλον για όλους.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει:
Κολυμπάμε πάντα με παρέα
Μπαίνουμε και βγαίνουμε σταδιακά από το νερό
Κολυμπάμε πάντα παράλληλα με την ακτή
Δεν κολυμπάμε μετά από φαγητό ή ποτό
Αποφεύγουμε να κολυμπάμε σε άγνωστα νερά
Επιβλέπουμε αδιάλειπτα τα μικρά παιδιά
Συμβουλευόμαστε τον ιατρό μας και λαμβάνουμε πρόσθετα προληπτικά μέτρα σύμφωνα με τις οδηγίες του
Δεν υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας.
